Vitamin C tăng cường khả năng sinh sản là vấn đề được nhiều cặp vợ chồng quan tâm khi chuẩn bị có con. Đây là chất chống oxy hóa quan trọng, góp phần bảo vệ tế bào và duy trì sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh bổ sung vitamin C có thể trực tiếp làm tăng tỷ lệ thụ thai hoặc điều trị vô sinh.

Vitamin C là gì? Vai trò đối với sức khỏe sinh sản

Vitamin C (axit ascorbic) là vitamin tan trong nước, có vai trò quan trọng đối với nhiều hoạt động của cơ thể. Dưỡng chất này tham gia tổng hợp collagen, hỗ trợ hệ miễn dịch, tăng khả năng hấp thu sắt và bảo vệ tế bào trước tổn thương do các gốc tự do.

Do cơ thể con người không thể tự tổng hợp vitamin C nên cần bổ sung dưỡng chất này thường xuyên thông qua thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung khi cần thiết.

Đối với sức khỏe sinh sản, vitamin C được quan tâm nhờ đặc tính chống oxy hóa. Stress oxy hóa xảy ra khi lượng gốc tự do vượt quá khả năng bảo vệ của hệ thống chống oxy hóa trong cơ thể. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tế bào sinh sản, bao gồm tinh trùng và tế bào thuộc hệ sinh sản nữ.

Tuy nhiên, cần phân biệt vai trò duy trì sức khỏe tế bào với hiệu quả cải thiện khả năng sinh sản. Hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định bổ sung riêng vitamin C giúp các cặp vợ chồng dễ thụ thai hơn.

Vitamin C ảnh hưởng thế nào đến khả năng sinh sản?

Đối với sức khỏe tinh trùng ở nam giới

Tinh trùng có thể chịu ảnh hưởng của stress oxy hóa, khiến màng tế bào và vật liệu di truyền DNA bị tổn thương. Đây là một trong những yếu tố có liên quan đến chất lượng tinh trùng ở nam giới.

Vitamin C là chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa một số gốc tự do, góp phần bảo vệ tế bào trước tổn thương oxy hóa. Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung vitamin C và các chất chống oxy hóa có thể cải thiện một số thông số tinh dịch như khả năng di động, nồng độ hoặc hình thái tinh trùng ở một số nhóm nam giới.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu chưa đồng nhất. Chưa có đủ bằng chứng chất lượng cao để khẳng định bổ sung riêng vitamin C giúp tăng tỷ lệ thụ thai tự nhiên hoặc tăng khả năng sinh con sống.

Theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2025 về vô sinh nam, bằng chứng hiện có chưa đủ chắc chắn để đưa ra khuyến nghị ủng hộ hoặc phản đối việc sử dụng các chất chống oxy hóa nhằm cải thiện kết quả sinh sản.

Vì vậy, nam giới nên ưu tiên chế độ ăn cân đối, hạn chế thuốc lá, rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý và vận động thường xuyên. Nếu có dấu hiệu khó có con, cần thăm khám chuyên khoa nam học hoặc hỗ trợ sinh sản thay vì chỉ tự bổ sung vitamin C.

Đối với sức khỏe sinh sản ở nữ giới

Ở nữ giới, vitamin C góp phần bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa và hỗ trợ duy trì các hoạt động sinh lý bình thường. Dưỡng chất này cũng tham gia tổng hợp collagen và tăng khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật.

Những vai trò này có ý nghĩa đối với sức khỏe tổng thể, đặc biệt trong giai đoạn phụ nữ chuẩn bị mang thai.

Một số nghiên cứu thực nghiệm còn quan tâm đến mối liên hệ giữa vitamin C, hoạt động chống oxy hóa và chức năng buồng trứng. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh bổ sung vitamin C giúp cải thiện chất lượng trứng, điều hòa rụng trứng hoặc tăng khả năng làm tổ của phôi.

Ngoài ra, hiện chưa có căn cứ đáng tin cậy để khẳng định vitamin C làm tăng hormone progesterone hoặc giúp niêm mạc tử cung dày hơn.

Do đó, phụ nữ đang mong con nên duy trì chế độ ăn đa dạng, bổ sung đủ vitamin và khoáng chất, đồng thời chú ý đến các dưỡng chất quan trọng trước khi mang thai như axit folic, sắt và iốt theo hướng dẫn chuyên môn. Vitamin C chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không phải phương pháp điều trị các vấn đề về sinh sản.

Những thực phẩm giàu vitamin C nên bổ sung

Để đáp ứng nhu cầu vitamin C, bạn nên ưu tiên rau củ và trái cây tươi trong bữa ăn hằng ngày. Một số thực phẩm giàu dưỡng chất này gồm:

Ổi: Là một trong những loại trái cây giàu vitamin C, đồng thời cung cấp chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa.

Ớt chuông: Đặc biệt là ớt chuông đỏ và vàng, có hàm lượng vitamin C đáng kể.

Cam và bưởi: Cung cấp vitamin C, nước và một số hợp chất thực vật có lợi.

Kiwi: Chứa vitamin C cùng chất xơ và nhiều dưỡng chất khác.

Đu đủ: Cung cấp vitamin C, beta-carotene và chất xơ.

Bông cải xanh: Ngoài vitamin C còn có folate, vitamin K và các hợp chất thực vật.

Dâu tây: Bổ sung vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa.

Hàm lượng vitamin C trong thực phẩm thay đổi tùy giống, kích thước, độ chín và cách chế biến. Vì vậy, nên ăn đa dạng các loại rau củ quả thay vì chỉ tập trung vào một thực phẩm nhất định.

Ngoài ra, vitamin C khá nhạy cảm với nhiệt độ và có thể bị hao hụt trong quá trình chế biến. Bạn nên ăn trái cây tươi, chế biến rau củ vừa chín tới và hạn chế ngâm nấu quá lâu.

Nhu cầu vitamin C mỗi ngày và cách bổ sung an toàn

Lượng vitamin C cần thiết theo từng đối tượng

Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), nhu cầu vitamin C khuyến nghị ở người trưởng thành thay đổi theo giới tính và giai đoạn sinh lý:

Đối tượng	Nhu cầu vitamin C mỗi ngày
Nam trưởng thành	90 mg
Nữ trưởng thành	75 mg
Phụ nữ mang thai	85 mg
Phụ nữ cho con bú	120 mg

Người hút thuốc lá cần bổ sung thêm 35mg vitamin C mỗi ngày so với nhu cầu thông thường do tình trạng stress oxy hóa gia tăng.

Đối với người khỏe mạnh, chế độ ăn đa dạng thường có thể đáp ứng phần lớn nhu cầu vitamin C. Không nhất thiết phải sử dụng viên uống bổ sung nếu không có chỉ định hoặc nhu cầu đặc biệt.

Có nên uống viên vitamin C để tăng khả năng thụ thai?

Viên uống vitamin C có thể được sử dụng để bổ sung dưỡng chất khi chế độ ăn không đáp ứng đủ nhu cầu hoặc khi có chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng vitamin C liều cao với mục đích cải thiện chất lượng trứng, tinh trùng hoặc tăng tỷ lệ thụ thai.

Việc sử dụng quá nhiều vitamin C bổ sung có thể gây một số tác dụng không mong muốn như:

Buồn nôn, đau bụng.

Tiêu chảy, khó chịu đường tiêu hóa.

Tăng nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người có yếu tố nguy cơ.

Có thể làm tăng hấp thu sắt, cần thận trọng ở người mắc bệnh ứ sắt.

Theo NIH, giới hạn dung nạp tối đa đối với người trưởng thành là 2.000mg vitamin C mỗi ngày từ tất cả các nguồn. Đây là ngưỡng giới hạn an toàn, không phải liều lượng khuyến nghị để sử dụng hằng ngày.

Người có tiền sử sỏi thận, bệnh thận hoặc rối loạn tích tụ sắt nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng viên uống vitamin C liều cao.

Những lưu ý khi bổ sung vitamin C để chuẩn bị mang thai

Vitamin C là dưỡng chất cần thiết nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng thụ thai. Các cặp vợ chồng đang có kế hoạch sinh con nên chú ý một số vấn đề sau:

Duy trì chế độ ăn cân đối: Bổ sung rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein chất lượng tốt và chất béo lành mạnh.

Bổ sung axit folic: Phụ nữ chuẩn bị mang thai nên bổ sung 400 microgam axit folic mỗi ngày, tốt nhất bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai, theo khuyến nghị của cơ quan y tế.

Hạn chế chất kích thích: Cả nam và nữ nên tránh thuốc lá, hạn chế hoặc tránh rượu bia khi chuẩn bị mang thai.

Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân hoặc thiếu cân đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Thăm khám khi cần thiết: Nếu đã cố gắng có thai trong 12 tháng nhưng chưa thành công, các cặp vợ chồng nên đi khám. Phụ nữ từ 35 tuổi trở lên nên thăm khám sau 6 tháng cố gắng; người có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử bệnh lý sinh sản nên đi khám sớm hơn.

Vitamin C có vai trò chống oxy hóa và hỗ trợ duy trì sức khỏe tổng thể ở cả nam và nữ. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng khẳng định vitamin C tăng cường khả năng sinh sản hoặc trực tiếp làm tăng tỷ lệ thụ thai. Các cặp vợ chồng nên ưu tiên chế độ dinh dưỡng cân đối, bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết và thăm khám chuyên khoa khi gặp khó khăn trong quá trình có con, thay vì tự ý sử dụng vitamin liều cao.

Thiên Khuê (Tổng hợp)