Bé 2 tháng tuổi có tiêm phòng lao được không là thắc mắc của nhiều cha mẹ khi trẻ chưa được tiêm vaccine BCG trong tháng đầu sau sinh. Vaccine phòng lao được khuyến cáo tiêm cho trẻ càng sớm càng tốt sau khi sinh. Tuy nhiên, nếu trẻ chưa được tiêm đúng lịch, cha mẹ không nên tự bỏ qua mà cần đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được khám sàng lọc và tư vấn tiêm bù phù hợp.

 

Lịch tiêm phòng lao BCG cho trẻ sơ sinh

 

Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Vi khuẩn lao có thể lây truyền qua đường hô hấp, đặc biệt khi tiếp xúc với người mắc lao phổi hoặc lao thanh quản có khả năng phát tán vi khuẩn.

Vaccine BCG là vaccine phòng bệnh lao được sử dụng rộng rãi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tại những quốc gia có tỷ lệ mắc lao cao. Vaccine này sử dụng vi khuẩn lao đã được làm giảm độc lực để kích thích hệ miễn dịch tạo đáp ứng bảo vệ.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, vaccine BCG được chỉ định cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 1 tuổi trong những trường hợp phù hợp. Vaccine nên được tiêm càng sớm càng tốt sau sinh. Nếu trẻ chưa được tiêm đúng lịch, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sàng lọc để được tư vấn tiêm bù, thay vì tiếp tục trì hoãn.

Việc tiêm sớm có ý nghĩa quan trọng vì BCG giúp bảo vệ trẻ nhỏ trước những thể lao nặng. Theo CDC, vaccine BCG có tác dụng bảo vệ trẻ khỏi một số thể lao nặng như lao màng não và lao kê. Tuy nhiên, vaccine không có nghĩa là trẻ hoàn toàn không thể mắc bệnh lao sau khi tiêm.

 

Bé 2 tháng tuổi có tiêm phòng lao được không?

 

Câu trả lời là có thể tiêm nếu trẻ chưa được tiêm BCG và đủ điều kiện sau khi khám sàng lọc.

Tháng đầu sau sinh là thời điểm được khuyến cáo ưu tiên tiêm vaccine phòng lao. Tuy nhiên, nếu vì một lý do nào đó trẻ chưa được tiêm trong thời gian này thì cha mẹ không nên nghĩ rằng trẻ đã quá thời điểm và không còn được tiêm.

Với bé 2 tháng tuổi chưa tiêm BCG, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được nhân viên y tế kiểm tra tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh và đánh giá các yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc tiêm vaccine.

Nếu trẻ đủ điều kiện, bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ tư vấn thời điểm tiêm phù hợp. Việc tiêm bù nên được thực hiện sớm, thay vì tiếp tục trì hoãn. Bộ Y tế quy định việc khám sàng lọc trước tiêm nhằm xác định trẻ đủ điều kiện tiêm, trường hợp cần tạm hoãn hoặc trường hợp cần được khám tại bệnh viện.

Cha mẹ không nên tự quyết định bỏ vaccine BCG chỉ vì trẻ đã 2 tháng tuổi. Ngược lại, cũng không nên tự đưa trẻ đi tiêm mà bỏ qua bước khám sàng lọc.

 

Bé 2 tháng chưa tiêm BCG có còn hiệu quả không?

 

Việc chưa được tiêm BCG trong tháng đầu không có nghĩa vaccine hoàn toàn mất tác dụng khi trẻ 2 tháng tuổi. Tuy nhiên, trẻ chưa tiêm cũng đồng nghĩa với việc chưa được hưởng sự bảo vệ của vaccine trong khoảng thời gian trước đó.

Vì vậy, nếu trẻ bỏ lỡ lịch tiêm, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám và tiêm bù càng sớm càng tốt khi trẻ đủ điều kiện.

Hiệu quả của BCG cũng không nên hiểu là vaccine có thể ngăn ngừa tuyệt đối mọi trường hợp nhiễm lao. Vai trò quan trọng của vaccine ở trẻ nhỏ là giúp giảm nguy cơ mắc các thể lao nặng, đặc biệt là lao màng não và lao kê.

Ngay cả khi trẻ đã tiêm BCG, cha mẹ vẫn cần hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc lao, đặc biệt người có khả năng lây bệnh qua đường hô hấp.

 

Vaccine BCG có tác dụng phòng bệnh lao như thế nào?

 

BCG là vaccine sống giảm độc lực được sử dụng để tạo đáp ứng miễn dịch chống lại bệnh lao.

Vaccine không phải là biện pháp bảo vệ tuyệt đối trước mọi thể lao. Khả năng bảo vệ có thể khác nhau tùy thể bệnh và nhiều yếu tố khác. Tuy nhiên, BCG có vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc những thể lao nặng ở trẻ nhỏ.

Theo CDC, BCG giúp bảo vệ trẻ khỏi các thể lao nặng như lao màng não và lao kê. Đây cũng là lý do vaccine được sử dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tại nhiều quốc gia có tỷ lệ mắc lao cao.

Sau khi tiêm BCG, trẻ có thể xuất hiện phản ứng tại vị trí tiêm. Đây là phản ứng thường gặp và có thể diễn biến theo thời gian trước khi hình thành sẹo. Cha mẹ không nên tự ý nặn, chọc hoặc bôi thuốc lên vị trí tiêm.

 

Khi nào bé 2 tháng tuổi cần hoãn tiêm phòng lao?

 

Không phải mọi trường hợp trẻ đang có vấn đề sức khỏe đều chống chỉ định vĩnh viễn với vaccine BCG. Một số trường hợp chỉ cần tạm hoãn và tiêm khi sức khỏe của trẻ ổn định.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, trẻ đang mắc bệnh cấp tính, nhiễm trùng hoặc sốt từ 38 độ C trở lên có thể được tạm hoãn tiêm chủng cho đến khi tình trạng sức khỏe ổn định.

Một số trường hợp cần được đánh giá kỹ trước khi tiêm BCG gồm:

• Trẻ nghi ngờ hoặc mắc tình trạng suy giảm miễn dịch.
• Trẻ có bệnh bẩm sinh hoặc bệnh mạn tính chưa ổn định.
• Trẻ có cân nặng dưới 2.000 g cần được khám sàng lọc và tiêm chủng tại bệnh viện.
• Trẻ sinh non dưới 34 tuần có thể được tạm hoãn BCG và tiêm khi đủ 34 tuần tuổi thai hiệu chỉnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
• Trẻ đang mắc bệnh cấp tính hoặc có tình trạng sức khỏe chưa ổn định cần được nhân viên y tế đánh giá trước khi tiêm.

Do đó, cha mẹ không nên tự xác định trẻ thuộc nhóm “chống chỉ định” chỉ dựa trên một triệu chứng hoặc tình trạng sức khỏe trước đây. Quyết định tiêm, hoãn tiêm hay chuyển trẻ đến bệnh viện cần dựa trên kết quả khám sàng lọc và hướng dẫn của nhân viên y tế.

 

Bé 2 tháng tiêm phòng lao cần lưu ý gì?

 

Trước khi đưa trẻ đi tiêm, cha mẹ nên mang theo sổ hoặc giấy tờ ghi nhận lịch sử tiêm chủng của trẻ để nhân viên y tế kiểm tra.

Cha mẹ cũng cần thông báo cho bác sĩ hoặc nhân viên tiêm chủng nếu trẻ từng mắc bệnh, đang sử dụng thuốc, có bệnh bẩm sinh, sinh non, nhẹ cân hoặc từng có vấn đề về miễn dịch.

Trước khi tiêm, trẻ sẽ được khám sàng lọc. Đây là bước quan trọng nhằm xác định trẻ có đủ điều kiện tiêm vaccine hay cần tạm hoãn hoặc khám chuyên khoa.

Cha mẹ không nên tự cho trẻ sử dụng thuốc trước khi tiêm nếu không có chỉ định của bác sĩ.

 

Sau khi tiêm BCG cần theo dõi trẻ như thế nào?

 

Sau khi tiêm vaccine, cha mẹ nên cho trẻ ở lại cơ sở tiêm chủng để được theo dõi trong thời gian theo quy định. Đây là bước cần thiết nhằm phát hiện sớm những phản ứng bất thường nếu xảy ra.

Khi đưa trẻ về nhà, cha mẹ tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe và vị trí tiêm.

Vị trí tiêm BCG có thể xuất hiện phản ứng tại chỗ theo thời gian. Cha mẹ không nên tự ý nặn, chọc vào nốt tiêm hoặc sử dụng kem, thuốc mỡ hay các sản phẩm khác lên vị trí tiêm nếu chưa được nhân viên y tế hướng dẫn.

Nếu trẻ có biểu hiện bất thường khiến cha mẹ lo lắng, cần liên hệ với cơ sở y tế để được tư vấn và thăm khám.

Bộ Y tế cũng lưu ý cần theo dõi các phản ứng sau tiêm BCG như loét tại vị trí tiêm, viêm hạch hoặc những biểu hiện nghiêm trọng hơn ở trẻ có tình trạng suy giảm miễn dịch.

 

Khi nào cần đưa bé đi khám sau tiêm phòng lao?

 

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế hoặc liên hệ với nhân viên y tế khi trẻ xuất hiện những biểu hiện bất thường sau tiêm, đặc biệt khi tình trạng của trẻ diễn biến nặng hoặc khác với phản ứng thường gặp.

Không nên tự ý dùng thuốc hoặc bôi các loại sản phẩm lên vị trí tiêm để xử lý phản ứng sau tiêm nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Đặc biệt, nếu trẻ có bệnh lý nền, nghi ngờ suy giảm miễn dịch hoặc có những dấu hiệu bất thường tại vị trí tiêm, cha mẹ nên thông báo cho cơ sở y tế để được đánh giá.

 

Bé 2 tháng tuổi chưa tiêm phòng lao, cha mẹ nên làm gì?

 

Nếu bé đã 2 tháng tuổi nhưng chưa được tiêm vaccine phòng lao, cha mẹ không nên quá lo lắng cũng không nên tiếp tục trì hoãn.

Việc cần làm là đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được khám sàng lọc. Nhân viên y tế sẽ căn cứ vào tuổi, cân nặng, tiền sử sức khỏe, tình trạng hiện tại và các yếu tố liên quan để xác định trẻ có thể tiêm hay cần tạm hoãn.

Cha mẹ cũng không nên tự yêu cầu hoặc tự thực hiện xét nghiệm lao cho trẻ chỉ vì trẻ đã 2 tháng tuổi. Việc có cần thực hiện thêm xét nghiệm hay thăm khám chuyên khoa hay không phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và đánh giá của bác sĩ.

Nếu trẻ có tiền sử tiếp xúc gần với người mắc lao hoặc có yếu tố nguy cơ đặc biệt, cha mẹ cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ trước khi tiêm.

 

 

Bé 2 tháng tuổi có tiêm phòng lao được không? Câu trả lời là có thể, nếu trẻ chưa được tiêm BCG và đủ điều kiện sau khi khám sàng lọc. Vaccine phòng lao được khuyến cáo tiêm càng sớm càng tốt sau sinh, nhưng trẻ bỏ lỡ lịch tiêm không nên vì thế mà tiếp tục trì hoãn hoặc bỏ qua vaccine.

BCG có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ trẻ nhỏ trước các thể lao nặng như lao màng não và lao kê. Tuy nhiên, vaccine không bảo vệ tuyệt đối trước mọi dạng bệnh lao. Vì vậy, bên cạnh việc tiêm chủng đúng lịch, cha mẹ vẫn cần hạn chế để trẻ tiếp xúc với nguồn lây và đưa trẻ đi khám khi có yếu tố nguy cơ hoặc dấu hiệu bất thường.

Nếu trẻ đã 2 tháng tuổi nhưng chưa tiêm BCG, cách phù hợp nhất là đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng càng sớm càng tốt để được khám sàng lọc và tư vấn lịch tiêm phù hợp với tình trạng sức khỏe của trẻ.

Thùy Vân (tổng hợp)