Nguy cơ từ test nhanh âm tính giả

2022-03-21 19:32
- Âm tính giả được hiểu một cách đơn giản là hiện tượng trong cơ thể người bệnh có tác nhân virus nhưng kết quả xét nghiệm lại ra âm tính.

Test nhanh âm tính, thậm chí là thử nhiều loại test và test lại nhiều lần nhưng vẫn âm tính, tuy nhiên khi thực hiện xét nghiệm PCR thì đã cho ra kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2. Đây là hiện tượng không hiếm gặp của không ít gia đình .

Trao đổi với phóng viên VTV Sức khoẻ, chị Trần Thị Loan, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội kể lại: "Hai cháu nhà tôi có triệu chứng rất là giống người bệnh COVID-19 nên gia đình đi mua que test về, mới đầu là test nước bọt cho các cháu đỡ sợ thì âm tính. Sau đó tôi tiếp tục test dịch tỵ hầu nhưng kết quả vẫn âm tính. Thế nhưng khi gia đình gọi bệnh viện đến test PCR thì kết quả là dương tính.

Tương tự, chị Phạm Thị Thanh Thuỷ - quận Hoàng Mai, Hà Nội chia sẻ: "Sau khi mắc COVID-19 khoảng 1 tuần, tôi thực hiện test nhanh thì có kết quả âm tính. Tôi đã chuẩn bị tâm thế để quay trở lại làm việc rồi. Tuy nhiên, sau khi test PCR xong thì kết quả lại vẫn đang dương tính.

Theo các chuyên gia, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này, nhất là khi biến thể phụ BA.2 của Omicron - hay còn gọi là Omicron "tàng hình" - đang chiếm phần lớn các ca mắc. Đây là loại biến chủng mà nhiều nghiên cứu cho rằng có thể "lẩn tránh" được xét nghiệm.

Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, giải thích người có triệu chứng điển hình của Covid-19 song test nhanh âm tính có thể đang trong thời gian ủ bệnh hoặc đã nhiễm nhưng nồng độ virus ở mức độ thấp. Do đó, xét nghiệm kháng nguyên kết quả âm tính giả, xét nghiệm PCR dương tính. Một số người thao tác tự lấy mẫu test nhanh có thể không đúng cách dẫn đến kết quả xét nghiệm không chính xác (âm giả trong khi thực tế dương).

"Một số người bị cúm song nhầm tưởng mình mắc Covid-19 vì các triệu chứng gần giống nhau", bác sĩ Tiến nói. Người dân mang tâm lý sợ hãi (dẫn đến đánh trống ngực, hồi hộp) và cảnh giác hơn khi sốt, ho hoặc đau đầu, nhất là có yếu tố dịch tễ tiếp xúc F0.

Ngoài ra, các nghiên cứu trên thế giới đi đến kết luận là xét nghiệm nhanh ít nhạy hơn đối với chủng Omicron so với chủng Delta.

Chia sẻ trên Forbes, tiến sĩ Gerald W. Fischer dẫn nghiên cứu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho thấy tỷ lệ xét nghiệm âm tính giả ở người mắc Covid có triệu chứng là 20%, người không triệu chứng là 59%. Xét nghiệm PCR có tỷ lệ âm tính giả thấp hơn. Nghiên cứu trước đó của Viện Johns Hopkins cũng chỉ ra rằng lấy mẫu quá sớm trong giai đoạn đầu mắc bệnh có thể dẫn đến kết quả sai.

Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy một số loại kit kém nhạy cảm hơn với chủng Omicron, đặc biệt trong những ngày đầu mắc Covid-19. Theo dữ liệu sơ bộ từ một nghiên cứu đăng tải trên medRxiv, khảo sát hơn 700 người, một loại kit test phổ biến ở Mỹ phát hiện hơn 95% người nhiễm Omicron có tải lượng virus cao. Tuy nhiên khi tải lượng virus thấp, kit test bỏ sót khoảng 35% ca nhiễm.

Dữ liệu vào cuối tháng 12/2021 của Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) công nhận xét nghiệm kháng nguyên vẫn hiệu quả với ca nhiễm Omicron, song độ nhạy đã giảm. Thông báo này dựa trên nghiên cứu của Đại học Emory, trực thuộc Viện Y tế Quốc gia, so sánh hiệu suất xét nghiệm nhanh trên các mẫu nhiễm hai chủng Omicron và Delta.

Bruce Tromberg, Giám đốc Viện Kỹ thuật Sinh học và Hình ảnh Y sinh Quốc gia của NIH, Mỹ, cũng cho rằng kit thử nhanh phát hiện biến chủng Omicron kém hơn Delta.

Trong bối cảnh Omicron đang dần chiếm ưu thế tại Việt Nam, các bác sĩ khuyến cáo người có triệu chứng Covid điển hình song xét nghiệm nhanh âm tính cũng không nên chủ quan. "Những người này cần theo dõi 5-7 ngày, hạn chế tiếp xúc với những người xung quanh", bác sĩ Tiến khuyên. Kể cả trong trường hợp các triệu chứng trên không phải nhiễm Covid mà là cúm, vẫn nên tuân thủ biện pháp 5K để tránh lây lan cho những người xung quanh, chung sống an toàn trong đại dịch.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, cố vấn khoa Nhiễm Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, khuyên không nên quá lo lắng nếu bạn gặp các triệu chứng cảm thông thường, chỉ nghi nhiễm khi đi kèm triệu chứng khó thở.

AM (tổng hợp)