Chậm kinh có thể là một trong những dấu hiệu sớm của thai kỳ, đặc biệt ở người có chu kỳ kinh nguyệt tương đối đều và có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai. Tuy nhiên, chậm kinh không đồng nghĩa chắc chắn với mang thai. Stress, thay đổi cân nặng, tập luyện quá mức, cho con bú, sử dụng thuốc tránh thai nội tiết hoặc một số bệnh lý cũng có thể khiến kinh nguyệt đến muộn. Cách xác định có thai chính xác hơn là sử dụng que thử thai đúng thời điểm và đi khám khi cần thiết.

Vậy hãy cùng báo phụ nữ emdep tìm hiểu sự khác nhau giữa chậm kinh và mang thai là như thế nào nhé?

 

Chậm kinh là gì?

 

Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu tiên của một kỳ kinh đến ngày trước khi kỳ kinh tiếp theo bắt đầu. Chu kỳ của mỗi người có thể khác nhau và đôi khi cũng thay đổi giữa các tháng. Ở người trưởng thành, chu kỳ khoảng 21-35 ngày thường được xem là trong giới hạn bình thường.

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào một mốc cố định như “trễ hơn 3 ngày” hay “quá 38 ngày” để kết luận chậm kinh. Một kỳ kinh được xem là đến muộn khi nó xuất hiện sau thời điểm thường lệ của chính người đó.

Chẳng hạn, nếu một người thường có chu kỳ 28 ngày nhưng đến ngày 30 vẫn chưa thấy kinh, đây có thể được xem là chậm kinh so với chu kỳ thông thường. Trong khi đó, người có chu kỳ 32-34 ngày thì ngày 30 chưa chắc đã được xem là chậm.

Việc ghi lại ngày bắt đầu và kết thúc mỗi kỳ kinh bằng lịch hoặc ứng dụng có thể giúp nhận biết chu kỳ của bản thân và phát hiện những thay đổi bất thường.

Chậm kinh là tình trạng kinh nguyệt đến chậm hơn so với bình thường

 

Chậm kinh có phải mang thai không?

 

Có thể, nhưng không thể khẳng định chỉ dựa vào việc chậm kinh.

Mang thai là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến kinh nguyệt không xuất hiện đúng thời điểm. Nếu một người có chu kỳ khá đều, đã quan hệ tình dục có nguy cơ mang thai và đột nhiên bị chậm kinh, khả năng mang thai cần được nghĩ đến.

Tuy nhiên, kinh nguyệt đến muộn cũng có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác. Stress, tăng hoặc giảm cân đáng kể, tập luyện quá sức, cho con bú, sử dụng một số biện pháp tránh thai nội tiết, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc các vấn đề về tuyến giáp đều có thể làm thay đổi chu kỳ.

Do đó, không có quy tắc rằng chậm kinh 5-7 ngày chắc chắn là có thai. Mỗi người có chu kỳ khác nhau và thời điểm rụng trứng cũng có thể thay đổi.

Nếu có quan hệ tình dục và bị chậm kinh, cách đơn giản nhất để kiểm tra là sử dụng que thử thai.

 

Chậm kinh do mang thai khác gì chậm kinh không mang thai?

 

Điểm khó phân biệt là nhiều biểu hiện trước kỳ kinh và những dấu hiệu thai kỳ sớm có thể khá giống nhau. Đau tức ngực, mệt mỏi, thay đổi tâm trạng hoặc cảm giác khó chịu trong người không phải là những dấu hiệu chỉ xuất hiện khi mang thai.

Có thể tham khảo một số điểm sau:

Đặc điểm	Chậm kinh không do mang thai	Chậm kinh do mang thai
Kinh nguyệt không xuất hiện đúng ngày	Có thể xảy ra	Thường gặp
Có quan hệ tình dục có nguy cơ mang thai	Có thể có hoặc không	Thường có
Buồn nôn, nôn	Có thể không có hoặc do nguyên nhân khác	Có thể xuất hiện
Căng tức ngực	Có thể gặp trước kỳ kinh	Có thể gặp trong thai kỳ sớm
Mệt mỏi	Có thể xảy ra	Có thể xảy ra
Đi tiểu thường xuyên	Không phải dấu hiệu đặc hiệu	Có thể xuất hiện
Thay đổi khẩu vị, nhạy cảm với mùi	Không đặc hiệu	Có thể xuất hiện
Que thử thai	Âm tính	Có thể dương tính
hCG thai kỳ	Không tăng do thai	Tăng và có thể được phát hiện bằng que thử

Các triệu chứng chỉ có giá trị tham khảo. Một số phụ nữ mang thai không có nhiều biểu hiện trong giai đoạn đầu, trong khi các triệu chứng như căng ngực, mệt mỏi hay đau đầu cũng có thể liên quan đến những thay đổi nội tiết trước kỳ kinh.

Vì vậy, không nên dựa vào số lượng triệu chứng để kết luận có thai. Que thử thai và xét nghiệm hCG có giá trị xác định tốt hơn.

Sự khác nhau giữa chậm kinh và mang thai

 

Chậm kinh bao nhiêu ngày thì thử thai?

 

Với người có chu kỳ kinh tương đối đều, hầu hết que thử thai có thể sử dụng từ ngày đầu tiên bị trễ kinh. Đây cũng là thời điểm các xét nghiệm thai tại nhà đáng tin cậy hơn so với thử quá sớm.

Nếu không biết chính xác ngày dự kiến có kinh, có thể thử thai ít nhất 21 ngày sau lần quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai.

Que thử thai phát hiện hormone hCG trong nước tiểu. Hormone này bắt đầu được sản xuất sau khi trứng đã thụ tinh và quá trình thai kỳ bắt đầu phát triển. Nếu thử quá sớm, nồng độ hCG có thể chưa đủ để que phát hiện, dẫn đến kết quả âm tính dù đã mang thai.

Nếu thử thai âm tính nhưng vẫn chậm kinh thì sao?

Một lần thử âm tính chưa phải lúc nào cũng loại trừ hoàn toàn khả năng mang thai, đặc biệt nếu thử quá sớm hoặc thực hiện không đúng hướng dẫn.

Nếu vẫn nghi ngờ có thai, có thể chờ thêm vài ngày rồi thử lại. Nếu lần thử thứ hai vẫn âm tính nhưng kinh nguyệt chưa xuất hiện, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân.

Không nhất thiết phải thử thai vào buổi sáng. Theo NHS, có thể sử dụng mẫu nước tiểu vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Tuy nhiên, khi thử rất sớm, mẫu nước tiểu cô đặc hơn có thể hỗ trợ việc phát hiện hCG. Quan trọng nhất vẫn là lựa chọn đúng thời điểm và thực hiện theo hướng dẫn của loại que thử đang sử dụng.

 

Dấu hiệu chậm kinh do mang thai

 

Ngoài mất kinh, thai kỳ sớm có thể đi kèm nhiều biểu hiện khác. Tuy nhiên, không phải ai cũng có đầy đủ các dấu hiệu này.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

Buồn nôn hoặc nôn: Tình trạng thường được gọi là ốm nghén có thể xuất hiện vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, không nhất thiết chỉ xảy ra vào buổi sáng.

Căng tức ngực: Ngực có thể trở nên nhạy cảm, căng hoặc đau. Tuy nhiên, biểu hiện này cũng khá giống triệu chứng trước kỳ kinh.

Mệt mỏi: Một số phụ nữ cảm thấy mệt hơn bình thường trong những tuần đầu thai kỳ.

Đi tiểu thường xuyên: Nhu cầu đi tiểu có thể tăng lên trong thai kỳ.

Nhạy cảm với mùi và thay đổi khẩu vị: Một số người trở nên nhạy cảm với một số mùi, thèm món ăn nhất định hoặc không còn muốn ăn những món từng yêu thích.

Tăng tiết dịch âm đạo: Dịch âm đạo có thể nhiều hơn nhưng thường không kèm ngứa, đau hoặc kích ứng.

Ra một ít máu hoặc đốm máu: Một số phụ nữ có thể xuất hiện tình trạng ra máu rất ít quanh thời điểm dự kiến có kinh. Tuy nhiên, không phải ai mang thai cũng có hiện tượng này và việc ra máu không thể được dùng để khẳng định có thai.

Đặc biệt, các biểu hiện như đau đầu, đau lưng, thay đổi tâm trạng hoặc thèm ăn không phải dấu hiệu đặc hiệu của thai kỳ. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào những triệu chứng này sẽ rất khó phân biệt mang thai với những thay đổi thông thường trước kỳ kinh.

 

Nguyên nhân chậm kinh nhưng không mang thai

 

Nếu que thử thai âm tính, chậm kinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Căng thẳng kéo dài

Stress và lo âu có thể ảnh hưởng đến hoạt động nội tiết, từ đó làm thay đổi thời điểm rụng trứng và khiến kinh nguyệt đến muộn. Nếu gần đây có nhiều áp lực công việc, thiếu ngủ hoặc thay đổi sinh hoạt, đây có thể là một yếu tố cần xem xét.

Thay đổi cân nặng

Giảm cân đột ngột, thiếu năng lượng hoặc tăng cân đáng kể đều có thể làm ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt. Vì vậy, những người vừa thay đổi chế độ ăn, giảm cân nhanh hoặc tăng cân nhiều nên lưu ý sự thay đổi của chu kỳ.

Tập luyện quá mức

Tăng cường vận động với cường độ cao, đặc biệt khi kết hợp với chế độ ăn không cung cấp đủ năng lượng, có thể khiến kinh nguyệt trở nên không đều hoặc bị gián đoạn.

Thuốc và biện pháp tránh thai nội tiết

Một số biện pháp tránh thai nội tiết như thuốc tránh thai, thuốc tiêm tránh thai hoặc hệ thống tử cung giải phóng hormone có thể làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt. Vì vậy, người đang sử dụng hoặc vừa thay đổi biện pháp tránh thai có thể nhận thấy kinh nguyệt khác với trước đây.

Nguyên nhân gây chậm kinh - thuốc tránh thai

Cho con bú

Sau sinh, kinh nguyệt có thể chưa trở lại hoặc trở lại không đều trong thời gian cho con bú. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là không thể mang thai. Rụng trứng có thể xảy ra trước khi kỳ kinh đầu tiên xuất hiện trở lại.

Vì vậy, nếu đang cho con bú nhưng có quan hệ tình dục và bị chậm kinh, vẫn cần cân nhắc khả năng mang thai.

Hội chứng buồng trứng đa nang

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một tình trạng liên quan đến hormone và quá trình rụng trứng. Người mắc có thể có kinh nguyệt không đều hoặc khoảng cách giữa các kỳ kinh kéo dài. Tình trạng này cũng có thể đi kèm mụn, tăng cân, mọc nhiều lông hoặc khó mang thai.

Tên gọi “buồng trứng đa nang” không có nghĩa tất cả người mắc đều phải có nang buồng trứng nhìn thấy trên siêu âm. Đây là một hội chứng phức tạp liên quan đến nội tiết và rụng trứng.

Rối loạn tuyến giáp và một số bệnh lý

Một số vấn đề sức khỏe, trong đó có bệnh lý tuyến giáp, có thể khiến chu kỳ kinh nguyệt thay đổi. Nếu tình trạng chậm kinh lặp lại hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường khác, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm để tìm nguyên nhân.

Giai đoạn tiền mãn kinh

Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, chu kỳ kinh có thể thay đổi, lúc đến sớm, lúc đến muộn hoặc có khoảng cách dài hơn giữa các kỳ kinh. Giai đoạn này thường bắt đầu trong độ tuổi 45-55 nhưng thời điểm ở mỗi người không giống nhau.

 

Khi nào chậm kinh cần đi khám?

 

Một lần chậm kinh ngắn ngày thường chưa phải dấu hiệu đáng lo. Tuy nhiên, nên đi khám nếu tình trạng này kéo dài hoặc lặp lại nhiều lần.

Đặc biệt, nên được bác sĩ đánh giá khi:

• Đã bỏ lỡ 3 kỳ kinh liên tiếp.
• Chu kỳ kinh đột nhiên trở nên rất thất thường.
• Chậm kinh kèm tăng hoặc giảm cân bất thường, mệt mỏi, mọc nhiều lông hoặc các biểu hiện nội tiết khác.
• Que thử thai âm tính nhiều lần nhưng kinh nguyệt vẫn không xuất hiện.
• Chậm kinh kéo dài mà không xác định được nguyên nhân.

Nếu có khả năng mang thai và xuất hiện đau bụng hoặc đau vùng chậu, chảy máu âm đạo bất thường, chóng mặt hoặc ngất, cần được đánh giá y tế sớm. Đây có thể là những dấu hiệu cần loại trừ các biến chứng thai kỳ, trong đó có thai ngoài tử cung.

 

 

Chậm kinh có thể là dấu hiệu mang thai nhưng không đủ để khẳng định có thai. Nếu có quan hệ tình dục có nguy cơ và kỳ kinh đến muộn, nên thử thai từ ngày đầu tiên bị trễ kinh hoặc theo hướng dẫn của que thử. Nếu kết quả âm tính nhưng vẫn chưa có kinh, có thể thử lại sau vài ngày.

Trong trường hợp không mang thai, cần xem xét các nguyên nhân như stress, thay đổi cân nặng, tập luyện quá mức, cho con bú, thuốc tránh thai nội tiết, PCOS, bệnh lý tuyến giáp hoặc những thay đổi nội tiết khác. Nếu chậm kinh kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm triệu chứng bất thường, nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự dùng thuốc điều kinh.

Minh LT (Tổng hợp)