Những dấu hiệu trào ngược dạ dày cần nhận biết sớm
- Dấu hiệu trào ngược dạ dày thế nào? Bệnh trào ngược dạ dày chính là hiện tượng trào ngược dịch vị từ dạ dày lên trên thực quản. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới bệnh trào ngược dạ dày này, thế nhưng chủ yếu là do sự suy yếu của cơ thắt thực quản dưới và sự di chuyển lên trên cơ hoành của túi acid dịch vị. Để nắm rõ các triệu chứng của bệnh để nhanh chóng điều trị thì hãy theo dõi bài viết dưới đây.
Dấu hiệu trào ngược dạ dày thường gặp là ợ nóng, ợ chua, ợ trớ, buồn nôn và cảm giác nóng rát sau xương ức. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây ho kéo dài, khàn tiếng, khó nuốt hoặc vướng nghẹn ở cổ họng. Nhận biết sớm các triệu chứng giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Trào ngược dạ dày là bệnh gì?
Trào ngược dạ dày thực quản là gì?
Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là tình trạng dịch trong dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng khó chịu hoặc tổn thương niêm mạc thực quản.
Bình thường, cơ thắt thực quản dưới có nhiệm vụ đóng mở để thức ăn đi từ thực quản xuống dạ dày, đồng thời ngăn dịch dạ dày trào ngược lên trên. Khi cơ này hoạt động không hiệu quả hoặc giãn ra không đúng lúc, acid và các thành phần trong dạ dày có thể đi ngược lên thực quản.
Bệnh có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em. Tuy nhiên, không phải trường hợp ợ hơi, ợ chua hoặc nôn trớ nào cũng là bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản.
![]()
Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh hoặc khiến triệu chứng trào ngược trở nên nghiêm trọng hơn gồm:
Suy giảm chức năng cơ thắt thực quản dưới.
Thừa cân, béo phì, làm tăng áp lực lên ổ bụng.
Thoát vị khe hoành.
Ăn quá no, ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo.
Thường xuyên nằm ngay sau khi ăn.
Hút thuốc lá và sử dụng rượu bia.
Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cơ thắt thực quản dưới.
Ngoài ra, chocolate, cà phê, đồ uống có gas, thức ăn cay hoặc chua có thể làm triệu chứng nặng hơn ở một số người. Mức độ ảnh hưởng không giống nhau nên người bệnh cần theo dõi phản ứng của cơ thể để điều chỉnh chế độ ăn phù hợp.
Những dấu hiệu trào ngược dạ dày thường gặp
Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản không giống nhau ở tất cả người bệnh. Một số người chủ yếu bị ợ nóng, ợ chua, trong khi người khác có thể gặp tình trạng buồn nôn, khó nuốt hoặc ho kéo dài.
Ợ nóng, ợ chua và ợ trớ
Đây là những dấu hiệu trào ngược dạ dày điển hình nhất. Người bệnh thường cảm thấy nóng rát ở vùng sau xương ức, đôi khi lan lên cổ họng. Cảm giác này có thể xuất hiện sau khi ăn, khi cúi người hoặc nằm xuống.
Ợ trớ là hiện tượng dịch dạ dày hoặc thức ăn trào ngược lên thực quản, thậm chí lên miệng. Người bệnh có thể cảm nhận vị chua, đắng hoặc vị thức ăn vừa ăn trong miệng.
Các triệu chứng thường xuất hiện rõ hơn sau bữa ăn no, khi ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo hoặc nằm ngay sau khi ăn.
Ảnh minh họa: Người bị ợ nóng, khó chịu vùng ngực sau khi ăn.
![]()
Buồn nôn
Buồn nôn cũng có thể xuất hiện ở người bị trào ngược dạ dày. Người bệnh thường cảm thấy khó chịu ở vùng bụng trên, muốn nôn hoặc có cảm giác thức ăn trào ngược lên cổ họng.
Triệu chứng có thể rõ hơn sau khi ăn quá no hoặc nằm ngay sau bữa ăn. Tuy nhiên, buồn nôn là biểu hiện không đặc hiệu, cũng có thể liên quan đến các bệnh lý tiêu hóa khác. Nếu tình trạng kéo dài hoặc đi kèm nôn nhiều, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Đắng miệng, hôi miệng
Một số người bị trào ngược dạ dày có cảm giác đắng miệng, chua miệng hoặc hơi thở có mùi khó chịu. Tình trạng này có thể xuất hiện khi dịch dạ dày trào lên khoang miệng.
Tuy nhiên, đắng miệng và hôi miệng không phải dấu hiệu đặc trưng của GERD. Các vấn đề về răng miệng, vệ sinh lưỡi, bệnh lý tai mũi họng hoặc một số nguyên nhân khác cũng có thể gây ra tình trạng này.
Đau vùng thượng vị, nóng rát sau xương ức
Người bị trào ngược dạ dày có thể cảm thấy đau hoặc nóng rát ở vùng bụng trên, ngay dưới xương ức. Cơn đau đôi khi xuất hiện sau khi ăn, khi cúi người hoặc nằm xuống.
Một số trường hợp còn cảm thấy đau tức ngực do acid dạ dày kích thích thực quản. Tuy nhiên, đau vùng thượng vị và đau ngực cũng có thể liên quan đến bệnh lý dạ dày, tim mạch hoặc các cơ quan khác. Vì vậy, không nên tự kết luận nguyên nhân chỉ dựa vào triệu chứng.
Tăng tiết nước bọt
Tăng tiết nước bọt là một biểu hiện có thể gặp khi dịch dạ dày trào ngược lên thực quản. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm tăng tiết nước bọt để trung hòa một phần acid và bảo vệ niêm mạc.
Người bệnh có thể cảm thấy miệng đột nhiên tiết nhiều nước bọt, thường đi kèm cảm giác chua miệng hoặc nóng rát vùng cổ họng. Tuy nhiên, biểu hiện này không đủ để xác định một người có mắc GERD hay không.
Khó nuốt, cảm giác vướng nghẹn ở cổ họng
Khi thực quản bị viêm hoặc xuất hiện tình trạng hẹp do biến chứng trào ngược kéo dài, người bệnh có thể gặp khó khăn khi nuốt thức ăn.
Biểu hiện thường gặp là cảm giác thức ăn mắc lại ở cổ hoặc ngực, nuốt đau, nuốt vướng. Một số người còn có cảm giác nghẹn ngay cả khi không ăn uống.
Đây là dấu hiệu cần được chú ý, đặc biệt khi tình trạng khó nuốt ngày càng tăng. Người bệnh nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được đánh giá và xác định nguyên nhân.
Ảnh minh họa: Người bệnh cảm thấy khó nuốt và vướng nghẹn ở cổ họng.
Ho kéo dài, khàn tiếng
Acid và dịch dạ dày trào ngược lên vùng họng, thanh quản có thể liên quan đến tình trạng ho kéo dài, khàn tiếng hoặc thường xuyên phải hắng giọng.
Các triệu chứng này đôi khi xuất hiện rõ hơn vào ban đêm hoặc sau khi ăn. Tuy nhiên, ho và khàn tiếng cũng có thể do viêm đường hô hấp, dị ứng, hen suyễn hoặc các bệnh lý tai mũi họng.
Do đó, người bệnh cần được thăm khám nếu ho kéo dài, khàn tiếng không cải thiện hoặc xuất hiện thêm những biểu hiện bất thường khác.
Dấu hiệu trào ngược dạ dày ở trẻ em
Trào ngược dạ dày thực quản cũng có thể xảy ra ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, cần phân biệt hiện tượng nôn trớ sinh lý với bệnh lý trào ngược gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.
Biểu hiện ở trẻ sơ sinh
Một số dấu hiệu có thể gặp ở trẻ sơ sinh bị trào ngược gồm:
Thường xuyên nôn trớ hoặc ọc sữa sau khi bú.
Quấy khóc, khó chịu trong hoặc sau khi ăn.
Bú kém, từ chối bú hoặc khó chịu khi bú.
Ho, khò khè trong một số trường hợp.
Tăng cân chậm hoặc không đạt mức tăng trưởng phù hợp.
Trẻ sơ sinh thường có hiện tượng trào ngược sinh lý do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Nếu trẻ vẫn bú tốt, tăng cân đều và không có biểu hiện bất thường, tình trạng nôn trớ thường không đáng lo ngại.
Ngược lại, nếu trẻ nôn trớ liên tục, bú kém, tăng cân chậm hoặc có dấu hiệu mất nước, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám.
Biểu hiện ở trẻ lớn
Ở trẻ lớn, triệu chứng trào ngược dạ dày có thể tương tự người trưởng thành như ợ nóng, đau bụng vùng thượng vị, buồn nôn, ợ chua hoặc cảm giác thức ăn trào lên cổ họng.
Một số trẻ có thể bị ho kéo dài, khàn tiếng, đau khi nuốt hoặc biếng ăn. Phụ huynh không nên tự chẩn đoán bệnh chỉ dựa trên một biểu hiện đơn lẻ mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu triệu chứng tái diễn hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Khi nào người bị trào ngược dạ dày cần đi khám?
![]()
Các triệu chứng trào ngược dạ dày có thể xuất hiện không thường xuyên. Tuy nhiên, nếu tình trạng ợ nóng, ợ chua tái diễn nhiều lần, ảnh hưởng đến giấc ngủ, ăn uống và sinh hoạt, người bệnh nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa.
Đặc biệt, cần thăm khám sớm khi xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo sau:
Khó nuốt hoặc đau khi nuốt ngày càng nghiêm trọng.
Nôn kéo dài, nôn nhiều lần không rõ nguyên nhân.
Sụt cân không chủ ý, chán ăn kéo dài.
Nôn ra máu hoặc chất nôn có màu giống bã cà phê.
Đi ngoài phân đen, có dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
Đau tức ngực kéo dài hoặc tái diễn.
Nếu đau ngực dữ dội, nhất là khi kèm khó thở, vã mồ hôi, chóng mặt hoặc đau lan ra cánh tay, hàm và lưng, cần gọi cấp cứu để loại trừ bệnh lý tim mạch, không nên mặc định đây là biểu hiện trào ngược dạ dày.
Cách cải thiện triệu chứng và phòng ngừa trào ngược dạ dày
Bên cạnh việc tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp sau để cải thiện triệu chứng:
Điều chỉnh chế độ ăn: Hạn chế những thực phẩm khiến triệu chứng nặng hơn như đồ ăn nhiều chất béo, chocolate, cà phê, rượu bia và thức uống có gas.
Không ăn quá no: Chia nhỏ các bữa ăn, ăn chậm, nhai kỹ để hạn chế cảm giác đầy bụng và khó chịu sau ăn.
Không nằm ngay sau khi ăn: Nên duy trì khoảng cách từ 2-3 giờ giữa bữa ăn cuối cùng và thời điểm đi ngủ.
Kiểm soát cân nặng: Người thừa cân, béo phì nên giảm cân phù hợp để hạn chế áp lực lên ổ bụng.
Kê cao đầu giường: Nếu thường xuyên bị trào ngược vào ban đêm, có thể nâng phần đầu giường để hạn chế dịch dạ dày trào lên thực quản.
Hạn chế thuốc lá và rượu bia: Những yếu tố này có thể làm triệu chứng trào ngược trở nên nghiêm trọng hơn.
Việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên triệu chứng và tiền sử bệnh. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nội soi thực quản - dạ dày hoặc đo pH thực quản để đánh giá tình trạng trào ngược và phát hiện tổn thương. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc điều trị kéo dài hoặc tự ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Có thể thấy, dấu hiệu trào ngược dạ dày khá đa dạng, từ ợ nóng, ợ chua đến ho kéo dài, khàn tiếng và khó nuốt. Những biểu hiện này đôi khi dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Vì vậy, nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Linh Linh (tổng hợp)
Nhanh tay nhận ngay quà tặng 300k!
Gói quà 300k dành riêng cho bạn khi đăng ký tích điểm MyPoint. Tích điểm cho mọi hoạt động nạp thẻ, mua sắm và nhận tin về đọc báo tích điểm sớm nhất








