Người lớn cần tẩy giun không? Dấu hiệu cần tẩy giun ở người lớn

Minh LT 2026-07-10 15:12
- Nếu bạn đang băn khoăn không biết bản thân hay các thành viên khác trong gia đình đã đến đợt tẩy giun mới chưa thì dưới đây là những dấu hiệu cần tẩy giun ở người lớn mà bạn cần lưu ý.

Người lớn vẫn có nguy cơ nhiễm giun sán nếu ăn uống, sinh hoạt không bảo đảm vệ sinh hoặc thường xuyên tiếp xúc với nguồn lây. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần tẩy giun định kỳ theo cùng một lịch trình. Vậy người lớn cần tẩy giun không, dấu hiệu nào gợi ý nhiễm giun và khi nào cần sử dụng thuốc? Cùng Emdep.vn tìm hiểu cách nhận biết, điều trị và phòng ngừa nhiễm giun phù hợp.

 

Giun sán ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

 

Giun sán là nhóm ký sinh trùng có thể sống trong đường ruột hoặc các mô, cơ quan khác của cơ thể người. Một số loại phổ biến gồm giun đũa, giun kim, giun móc, giun tóc và các loại sán. Con người có thể nhiễm ký sinh trùng qua thực phẩm, nước uống bị ô nhiễm, đất nhiễm mầm bệnh hoặc tiếp xúc với nguồn lây trong môi trường sống.

Mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe phụ thuộc vào loại ký sinh trùng, số lượng ký sinh trùng và tình trạng sức khỏe của người nhiễm. Nhiều trường hợp nhiễm giun đường ruột không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi nhiễm kéo dài hoặc với số lượng lớn, người bệnh có thể gặp một số vấn đề sau:

  • Rối loạn tiêu hóa: Người nhiễm giun có thể bị đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc thay đổi thói quen đại tiện. Những biểu hiện này không đặc hiệu và cũng có thể do nhiều bệnh lý khác gây ra.
  • Thiếu máu do thiếu sắt: Một số loại giun móc bám vào niêm mạc ruột và hút máu, có thể dẫn đến mất máu kéo dài, thiếu sắt, mệt mỏi và suy nhược.
  • Suy dinh dưỡng: Nhiễm giun với số lượng lớn hoặc kéo dài có thể ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng và khả năng hấp thu dưỡng chất.
  • Tắc ruột: Trong những trường hợp nhiễm giun đũa nặng, khối lượng giun lớn có thể gây tắc ruột. Đây là biến chứng nghiêm trọng cần được xử trí y tế.
  • Tổn thương cơ quan khác: Một số loại ký sinh trùng có thể gây bệnh tại gan, phổi, mắt, não hoặc các mô khác. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào loại ký sinh trùng và vị trí bị ảnh hưởng.

Không phải mọi trường hợp đau bụng, thiếu máu hoặc sụt cân đều do giun sán. Vì vậy, nếu xuất hiện các triệu chứng kéo dài hoặc bất thường, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự uống thuốc tẩy giun.

Giun sán nguy hại thế nào

Giun sán có thể gây nhiều vấn đề sức khỏe nếu không được điều trị

 

Người lớn có cần tẩy giun định kỳ không?

 

Người lớn có thể cần tẩy giun dự phòng hoặc điều trị nhiễm giun tùy theo nguy cơ phơi nhiễm, môi trường sống và tình trạng sức khỏe.

Tẩy giun dự phòng định kỳ là biện pháp y tế cộng đồng được áp dụng cho những nhóm dân cư có nguy cơ cao tại khu vực lưu hành giun truyền qua đất. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc triển khai và tần suất tẩy giun dự phòng phụ thuộc vào mức độ phổ biến của bệnh và chương trình kiểm soát tại địa phương.

Do đó, không nên mặc định tất cả người trưởng thành đều phải tẩy giun 6 tháng một lần. Nếu sống tại khu vực có nguy cơ cao, thường xuyên tiếp xúc với đất, làm việc trong môi trường vệ sinh kém hoặc có thói quen ăn uống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, bạn nên tham khảo nhân viên y tế về nhu cầu tẩy giun.

Đối với người có triệu chứng nghi ngờ nhiễm giun, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phân, xét nghiệm máu hoặc phương pháp chẩn đoán phù hợp với loại ký sinh trùng được nghi ngờ. Khi xác định nhiễm giun, người bệnh sẽ được hướng dẫn điều trị theo loại ký sinh trùng và mức độ bệnh.

Nếu không có triệu chứng, không thuộc nhóm nguy cơ cao và không nằm trong chương trình tẩy giun dự phòng, bạn không nhất thiết phải tự uống thuốc theo một lịch cố định.

Người lớn có cần tẩy giun không

Người lớn cũng cần tẩy giun định kỳ để đảm bảo sức khỏe

 

Dấu hiệu nhiễm giun ở người lớn

 

Nhiễm giun đường ruột có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Khi có triệu chứng, người bệnh cũng có thể nhầm lẫn với những bệnh lý tiêu hóa hoặc da liễu thông thường. Vì vậy, các dấu hiệu dưới đây chỉ có giá trị gợi ý, không đủ để tự xác định nhiễm giun hoặc quyết định loại thuốc cần sử dụng.

1. Ngứa quanh hậu môn, đặc biệt vào ban đêm

Ngứa quanh hậu môn vào ban đêm là một biểu hiện thường gặp của nhiễm giun kim. Giun kim cái thường di chuyển ra vùng da quanh hậu môn để đẻ trứng, gây ngứa và khó chịu, nhất là khi người bệnh đang ngủ.

Tình trạng ngứa có thể khiến người bệnh gãi nhiều, gây kích ứng hoặc trầy xước da. Nếu sống cùng người được chẩn đoán nhiễm giun kim hoặc có biểu hiện ngứa hậu môn về đêm kéo dài, bạn nên đi khám để được đánh giá.

Tuy nhiên, ngứa quanh hậu môn cũng có thể liên quan đến bệnh trĩ, viêm da, nhiễm nấm hoặc các vấn đề vệ sinh. Không nên mặc định đây là dấu hiệu chắc chắn của nhiễm giun kim.

2. Đau bụng và rối loạn tiêu hóa

Một số trường hợp nhiễm giun có thể gây đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, tiêu chảy hoặc thay đổi thói quen đại tiện. Mức độ triệu chứng có thể khác nhau tùy loại ký sinh trùng và số lượng giun trong cơ thể.

Chẳng hạn, nhiễm giun với số lượng lớn có thể gây đau bụng đáng kể hoặc dẫn đến biến chứng tắc ruột. Tuy nhiên, những triệu chứng tiêu hóa thông thường không đủ để kết luận nguyên nhân là do giun.

Nếu đau bụng kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm sốt, nôn ói, đi ngoài ra máu, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Đặc biệt, đau bụng dữ dội, bụng chướng, nôn liên tục hoặc không thể đại tiện cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

3. Mệt mỏi, xanh xao hoặc thiếu máu

Một số loại giun, đặc biệt là giun móc, có thể gây mất máu đường ruột kéo dài. Tình trạng này có thể dẫn đến thiếu sắt và thiếu máu, khiến người bệnh mệt mỏi, xanh xao, chóng mặt, giảm khả năng tập trung hoặc hụt hơi khi vận động.

Tuy nhiên, thiếu máu cũng có thể xuất phát từ chế độ ăn thiếu sắt, mất máu do kinh nguyệt, bệnh lý đường tiêu hóa hoặc các nguyên nhân khác. Vì vậy, nếu thường xuyên mệt mỏi, xanh xao hoặc chóng mặt, bạn nên khám và xét nghiệm theo chỉ định để tìm nguyên nhân.

Không nên tự tẩy giun chỉ dựa vào dấu hiệu thiếu máu vì việc điều trị cần căn cứ vào kết quả đánh giá sức khỏe.

4. Sụt cân không rõ nguyên nhân

Nhiễm ký sinh trùng kéo dài hoặc nhiễm với số lượng lớn có thể ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng, gây sụt cân ở một số người. Nguy cơ có thể cao hơn khi người bệnh đồng thời ăn uống thiếu chất hoặc gặp vấn đề hấp thu dinh dưỡng.

Tuy nhiên, sụt cân không chủ ý cũng có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa, bệnh lý tiêu hóa, bệnh tuyến giáp hoặc những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Nếu cân nặng giảm liên tục mà không có thay đổi đáng kể về chế độ ăn hay vận động, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân. Không nên coi việc tẩy giun là giải pháp mặc định cho tình trạng sụt cân.

5. Ho hoặc có triệu chứng hô hấp bất thường

Một số loại giun, chẳng hạn giun đũa, có giai đoạn ấu trùng di chuyển qua phổi trước khi phát triển thành giun trưởng thành trong ruột. Trong giai đoạn này, người nhiễm có thể xuất hiện ho, khò khè hoặc các biểu hiện hô hấp khác.

Tuy nhiên, ho là triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý, bao gồm nhiễm trùng đường hô hấp, dị ứng và hen suyễn. Không thể chỉ dựa vào ho để kết luận nhiễm giun.

Nếu ho kéo dài, khó thở, sốt hoặc có các triệu chứng bất thường khác, bạn nên đi khám để được đánh giá phù hợp.

6. Phát hiện giun trong phân hoặc có dấu hiệu bất thường khác

Một số người có thể nhìn thấy giun hoặc các đoạn sán trong phân. Đây là thông tin quan trọng cần cung cấp cho bác sĩ để hỗ trợ xác định loại ký sinh trùng.

Ngoài ra, một số trường hợp nhiễm ký sinh trùng có thể gây ngứa, nổi ban hoặc các biểu hiện ngoài da. Tuy nhiên, những triệu chứng này không đặc hiệu và cũng có thể liên quan đến dị ứng, bệnh da liễu hoặc các nguyên nhân khác.

Nếu phát hiện vật thể giống giun trong phân, bạn nên đến cơ sở y tế để được hướng dẫn kiểm tra. Không nên tự xác định loại ký sinh trùng hoặc lựa chọn thuốc chỉ dựa vào hình dạng quan sát được.

Nếu đi ngoài ra máu, phân đen bất thường hoặc có dấu hiệu mất máu, bạn cần được đánh giá y tế sớm thay vì tự mua thuốc tẩy giun.

Cách tẩy giun hiệu quả cho người lớn

Sử dụng thuốc tẩy giun là cách tẩy giun hiệu quả nhất

 

Cách chẩn đoán và điều trị nhiễm giun ở người lớn

 

Khi nghi ngờ nhiễm giun, người bệnh nên được đánh giá dựa trên triệu chứng, thói quen ăn uống, môi trường sống, yếu tố phơi nhiễm và tiền sử sức khỏe. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phân tìm trứng hoặc ký sinh trùng, xét nghiệm máu hay xét nghiệm chuyên biệt khác.

Việc điều trị phụ thuộc vào loại giun hoặc ký sinh trùng được xác định. Một số thuốc thường được sử dụng trong điều trị các bệnh giun sán gồm albendazole, mebendazole, ivermectin và praziquantel. Tuy nhiên, các thuốc này có chỉ định khác nhau và không thể sử dụng thay thế cho nhau trong mọi trường hợp.

Người bệnh cần dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế, tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị. Không nên tự phối hợp nhiều loại thuốc hoặc tự ý lặp lại liều khi chưa có hướng dẫn.

Một số đối tượng cần đặc biệt thận trọng khi dùng thuốc tẩy giun, bao gồm phụ nữ mang thai hoặc có khả năng mang thai, người mắc bệnh gan, người đang sử dụng nhiều loại thuốc và người có bệnh nền. Trong những trường hợp này, việc lựa chọn thuốc và thời điểm điều trị cần được cân nhắc phù hợp.

Đối với một số bệnh ký sinh trùng, bác sĩ có thể chỉ định điều trị cho người sống cùng nhà hoặc hướng dẫn các biện pháp kiểm soát nguồn lây. Điều này đặc biệt quan trọng với những bệnh có khả năng lây lan giữa các thành viên trong gia đình, chẳng hạn như giun kim.

Sau điều trị, bạn cần tuân thủ hướng dẫn theo dõi và tái khám nếu được yêu cầu. Nếu triệu chứng không cải thiện, tái phát hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường, hãy trao đổi lại với bác sĩ thay vì tự tăng liều thuốc.

 

Cách phòng ngừa nhiễm giun ở người lớn

 

Bên cạnh việc điều trị khi cần thiết, duy trì vệ sinh cá nhân, an toàn thực phẩm và môi trường sống là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ nhiễm giun sán.

  • Ăn chín, uống nước an toàn: Nấu chín kỹ thịt, cá và các thực phẩm có nguy cơ mang ký sinh trùng. Sử dụng nguồn nước sạch, tránh uống nước chưa được xử lý an toàn.
  • Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, trước khi chế biến thực phẩm và sau khi đi vệ sinh. Giữ móng tay sạch, cắt ngắn móng tay để hạn chế trứng giun bám lại.
  • Rửa sạch rau quả: Rửa rau quả dưới nguồn nước sạch trước khi ăn hoặc chế biến. Thực hiện vệ sinh dụng cụ, bề mặt chế biến và bảo quản thực phẩm đúng cách.
  • Mang giày dép khi tiếp xúc với đất: Một số loại giun có thể xâm nhập qua da khi tiếp xúc với đất nhiễm mầm bệnh. Mang giày dép và tránh đi chân đất ở khu vực có nguy cơ giúp giảm khả năng phơi nhiễm.
  • Giữ vệ sinh môi trường: Xử lý chất thải đúng cách, sử dụng nhà vệ sinh hợp vệ sinh và tránh để nguồn nước, đất hoặc thực phẩm bị nhiễm phân.
  • Chủ động kiểm tra khi có nguy cơ: Nếu có triệu chứng nghi ngờ, tiếp xúc với nguồn lây hoặc sống tại khu vực lưu hành giun sán, bạn nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế về việc xét nghiệm và tẩy giun dự phòng.
  • Tuân thủ hướng dẫn đối với người sống cùng nhà: Khi một thành viên được chẩn đoán nhiễm ký sinh trùng có khả năng lây giữa người với người, các thành viên khác nên thực hiện biện pháp phòng ngừa hoặc điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.

 

Khi nào người lớn cần đi khám vì nghi nhiễm giun?

 

Bạn nên đi khám nếu có ngứa quanh hậu môn kéo dài, đau bụng tái diễn, tiêu chảy dai dẳng, mệt mỏi kèm xanh xao, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc phát hiện vật thể nghi là giun trong phân.

Một số biểu hiện cần được đánh giá khẩn cấp gồm đau bụng dữ dội, bụng chướng kèm nôn ói liên tục, khó thở, đi ngoài ra máu nhiều hoặc có dấu hiệu choáng, ngất. Những triệu chứng này có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng, không chỉ nhiễm giun sán.

Tóm lại, người lớn vẫn có thể nhiễm giun sán nhưng không phải ai cũng cần tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần. Các dấu hiệu như ngứa quanh hậu môn về đêm, rối loạn tiêu hóa, thiếu máu hoặc sụt cân chỉ có giá trị gợi ý và cần được đánh giá trong bối cảnh cụ thể. Khi nghi ngờ nhiễm giun, bạn nên tìm tư vấn y tế để được chẩn đoán, lựa chọn thuốc phù hợp và thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Minh LT (Tổng hợp)

Nhanh tay nhận ngay quà tặng 300k!

Gói quà 300k dành riêng cho bạn khi đăng ký tích điểm MyPoint. Tích điểm cho mọi hoạt động nạp thẻ, mua sắm và nhận tin về đọc báo tích điểm sớm nhất


Top 3 cung hoàng đạo càng yêu đương, nhan sắc càng lên hương, khí chất càng xuất sắc

Đọc nhiều nhất