Rau càng cua

Rau càng cua còn có tên gọi khác là rau tiêu, thuộc họ Hồ Tiêu (Piperaceae). Ở miền Tây, loại rau này mọc dại khắp nơi như bờ ao, đồng ruộng hay những chỗ ẩm ướt quanh nhà. Vào mùa mưa, rau càng cua mọc lên như nấm, xanh mướt. Đây là cây thân thảo, phân nhánh cao từ 20-40 cm, thân có chứa nước và nhớt, lá hình trái tim, màu xanh trong.

Trước đây, rau càng cua ít ai để ý, nhưng sau đó mọi người phát hiện ra vị ngon của nó và đem chế biến thành, sử dụng như một loại rau xanh dân dã trong các bữa ăn hằng ngày của người dân các vùng quê ở miền Tây.

Thời điểm đắt nhất anh bán rau càng cua 130.000 đồng/kg nhưng vẫn rất đắt hàng, có người đặt tiền trước cả tuần để mua được rau càng cua. Còn trên các sàn thương mại điện tử hay các trang chuyên bán đặc sản rau rừng, rau càng cua được đóng gói cẩn thận và rao bán với giá 150.000 đồng/kg. 

Rau càng cua chứa nhiều chất dinh dưỡng như beta-caroten, can-xi, photpho, protein, vitamin B, C… rất có lợi cho sức khỏe.

Theo Đông y, rau càng cua có tác dụng bổ âm huyết, thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, là món ăn bài thuốc rất thích hợp chữa trị chứng nhiệt miệng, viêm họng, táo bón, đau nhức cơ khớp, tiểu đường…

Nhiều nước trên thế giới xem rau càng cua là “thần dược” vì nó có khả năng trị nhiều loại bệnh. Ở Philippines, người ta dùng lá càng cua đắp để điều trị ung nhọt và vết loét. Người dân Trung Quốc và Brazil dùng nước ép rau càng cua để trị bệnh viêm kết mạc. Còn người Java lại dùng loại rau này để trị sốt rét, đau đầu…

Đối với người bị bệnh tiểu đường, rau càng cua là thực phẩm bạn không thể bỏ qua. Sử dụng càng cua đều đặn 3 lần mỗi tuần sẽ giúp người bệnh ổn định lượng đường huyết trong cơ thể.

Rau sam

Rau sam có tên khoa học là Portulaca oleracea, thuộc họ Rau sam (Portulacaceae), sống được một năm và có chiều cao phát triển lên đến 40cm. Chúng có đặc điểm:

Thân mọng nước, trơn nhẵn, có màu hơi đỏ hoặc tím đỏ và bò sát mặt đất cùng với các lá xanh mọc xen kẽ hoặc mọc đối với nhau. Phần rễ gồm có rễ cái và nhiều rễ thứ dạng sợi, có khả năng chịu hạn rất tốt, thậm chí là đất nghèo dinh dưỡng.

Hoa có 5 cánh, màu vàng và đường kính hoa tới 0.6cm. Hoa nở sớm hay muộn tùy thuộc vào tình trạng mưa nhiều hay ít, nhưng thường ra hoa vào khoảng cuối mùa xuân đến giữa mùa thu. Các hạt nằm trong quả nhỏ có hình đậu và nở ra khi chúng phát triển. Thân, lá và nụ hoa của cây rau sam đều có thể dùng được.

Tại Việt Nam, rau sam mọc dại nhiều tại các vùng nông thôn miền Bắc và miền Trung. "Xưa ở những mảnh đất trống, ven đường hoặc sân vườn thường xuất hiện rất nhiều cây rau sam. Chúng mọc rất tốt, lá mơn mởn và ra hoa màu vàng trông vô cùng đẹp mắt.

Trong khi nhiều người Việt chỉ xem rau sam là cỏ dại thì ở nhiều nước trên thế giới, rau sam được đánh giá cao, thậm chí còn được coi là vị thuốc quý, có thể dùng để điều trị nhiều bệnh.

Hầu như tất cả các bộ phận của rau sam đều có thể được sử dụng làm thuốc, bao gồm thân, lá, hoa, chồi, hạt và nhựa cây. Trong thời Đế chế La Mã, rau sam được sử dụng như một phương thuốc chữa đau đầu, viêm nhiễm, rối loạn bàng quang, kiết lỵ và bệnh trĩ.

Trong y học Ayurveda, hệ thống y học cổ truyền của Ấn Độ, rau sam được sử dụng để điều trị chứng khó tiêu, loét, phù nề, bệnh về mắt và hen suyễn. Ở Trung Đông, nó cũng được sử dụng để ngăn ngừa bệnh còi, đẩy lùi giun, hạ sốt và điều trị các bệnh ngoài da. Y học cổ truyền Trung Quốc còn xem rau sam là một “vị thuốc trường thọ” với công dụng chữa trị được nhiều bệnh.

Thực tế, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rau sam rất giàu dinh dưỡng và có nhiều lợi ích đối với sức khỏe.

Ni Trần (Tổng hợp)