Trong những ngày đầu chăm sóc em bé, nhiều cha mẹ không khỏi lo lắng khi thấy phần cuống rốn của con dần chuyển màu, khô lại rồi chuẩn bị rụng. Trẻ sơ sinh bao lâu thì rụng rốn là một trong những câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất của các bậc phụ huynh mới có con đầu lòng. Hiểu rõ quá trình rụng rốn tự nhiên, cách chăm sóc đúng cách và những dấu hiệu bất thường sẽ giúp cha mẹ yên tâm hơn trong giai đoạn quan trọng này.

 

Dây rốn của trẻ sơ sinh có vai trò gì?

 

Khi còn trong bụng mẹ, dây rốn là "cầu nối sự sống" giữa thai nhi và nhau thai. Thông qua dây rốn, em bé nhận được oxy, chất dinh dưỡng và các dưỡng chất cần thiết để phát triển.

Sau khi trẻ chào đời, em bé đã có thể tự thở, tự bú và hoạt động độc lập với cơ thể mẹ. Lúc này, bác sĩ sẽ kẹp và cắt dây rốn, chỉ để lại một đoạn cuống rốn dài khoảng 2 – 4cm.

Phần cuống rốn còn lại không còn chức năng nuôi dưỡng cơ thể. Theo thời gian, nó sẽ khô lại và tự rụng.

 

Trẻ sơ sinh bao lâu thì rụng rốn?

 

Thông thường, cuống rốn của trẻ sẽ tự rụng trong khoảng 5 – 15 ngày sau sinh.

Tuy nhiên, thời gian này có thể khác nhau ở mỗi em bé. Một số trẻ rụng rốn sớm sau khoảng 1 tuần, trong khi một số bé có thể mất từ 2 – 3 tuần.

Quá trình rụng rốn thường diễn ra theo các giai đoạn:

Giai đoạn 1: Cuống rốn khô dần

Sau khi được cắt, cuống rốn bắt đầu mất nước và nguồn máu nuôi dưỡng. Phần này dần chuyển từ màu vàng nhạt sang nâu sẫm.

Giai đoạn 2: Cuống rốn teo nhỏ

Trong vài ngày tiếp theo, cuống rốn tiếp tục co lại, khô cứng hơn và chuyển sang màu đen.

Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường.

Giai đoạn 3: Cuống rốn tự rụng

Khi mô rốn khô hoàn toàn, cuống rốn sẽ tự tách ra khỏi thành bụng và rụng xuống.

Sau khi rụng, vùng rốn có thể còn hơi ẩm hoặc xuất hiện một vài giọt máu nhỏ trong 1 – 2 ngày đầu.

Giai đoạn 4: Rốn lành hoàn toàn

Sau khi cuống rốn rụng, vùng da quanh rốn sẽ tiếp tục khô và liền lại trong khoảng vài ngày đến một tuần.

 

Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian rụng rốn

 

Không phải trẻ nào cũng rụng rốn trong cùng một khoảng thời gian. Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình này gồm:

• Cơ địa của từng trẻ.
• Độ dày của cuống rốn.
• Tình trạng sức khỏe của trẻ.
• Cách chăm sóc rốn.
• Môi trường sống và vệ sinh.

Cha mẹ không nên quá sốt ruột nếu cuống rốn của bé chưa rụng sau 10 – 15 ngày nhưng vẫn khô ráo, không có dấu hiệu bất thường.

Tuy nhiên, nếu sau 3 – 4 tuần cuống rốn vẫn chưa rụng hoặc kèm theo các biểu hiện bất thường, cần đưa trẻ đi khám.

 

Cách chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách

 

Nhiều người cho rằng cần dùng thuốc hoặc các biện pháp đặc biệt để giúp rốn trẻ nhanh rụng. Thực tế, các chuyên gia nhi khoa hiện nay khuyến khích phương pháp chăm sóc rốn khô tự nhiên.

Giữ rốn luôn khô ráo

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất.

Sau khi tắm cho trẻ, cha mẹ cần lau khô vùng quanh rốn bằng khăn mềm sạch. Không để nước đọng quanh chân rốn.

Gấp mép tã dưới rốn

Khi mặc tã, nên gấp mép trước của tã xuống dưới phần cuống rốn để tránh cọ xát và hạn chế nước tiểu làm ẩm vùng này.

Mặc quần áo thoáng mát

Nên lựa chọn quần áo rộng rãi, thấm hút tốt để giúp vùng rốn luôn khô thoáng.

Rửa tay trước khi chăm sóc trẻ

Người chăm sóc cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng rốn của bé nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

Chỉ vệ sinh khi rốn bị bẩn

Nếu rốn bị dính nước tiểu hoặc phân, cha mẹ có thể vệ sinh nhẹ nhàng theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Không nên tự ý sử dụng thuốc sát khuẩn, cồn, thuốc đỏ hoặc các loại lá dân gian khi chưa có chỉ định.

 

Những việc cha mẹ không nên làm khi chăm sóc rốn

 

Trong dân gian vẫn tồn tại nhiều mẹo chăm sóc rốn truyền miệng. Tuy nhiên, không phải cách nào cũng an toàn.

Cha mẹ tuyệt đối không nên:

Tự ý kéo cuống rốn

Ngay cả khi cuống rốn chỉ còn dính một phần nhỏ, cha mẹ cũng không nên kéo hoặc giật ra.

Việc này có thể gây chảy máu và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Đắp lá hoặc bôi thuốc dân gian

Một số gia đình sử dụng lá trầu, nghệ, thuốc nam hoặc các loại bột lên rốn trẻ.

Điều này có thể khiến vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng nguy hiểm.

Băng kín rốn liên tục

Trước đây nhiều người có thói quen quấn băng quanh rốn. Hiện nay, các chuyên gia khuyến khích để rốn thông thoáng thay vì băng kín kéo dài.

Tự ý dùng cồn hoặc thuốc sát khuẩn

Việc sử dụng cồn 70 độ, thuốc đỏ hay dung dịch sát khuẩn không đúng cách có thể gây kích ứng da và làm chậm quá trình rụng rốn.

 

Dấu hiệu rốn trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng

 

Phần lớn trẻ sơ sinh đều rụng rốn thuận lợi. Tuy nhiên, cha mẹ cần theo dõi kỹ những dấu hiệu bất thường sau:

• Vùng quanh rốn sưng đỏ.
• Rốn có mùi hôi khó chịu.
• Chảy dịch vàng hoặc mủ.
• Chảy máu kéo dài.
• Trẻ quấy khóc khi chạm vào rốn.
• Trẻ sốt trên 38 độ C.
• Bỏ bú hoặc bú kém.
• Mệt mỏi, li bì.

Nếu xuất hiện các biểu hiện trên, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

 

Một số bệnh lý về rốn ở trẻ sơ sinh

 

Nhiễm trùng rốn

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất.

Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vùng rốn chưa lành và gây viêm tại chỗ hoặc lan rộng vào máu nếu không được điều trị kịp thời.

U hạt rốn

Sau khi rốn rụng, một số trẻ xuất hiện khối mô nhỏ màu hồng hoặc đỏ nhạt tại đáy rốn.

Tình trạng này gọi là u hạt rốn.

Mặc dù không quá nguy hiểm nhưng cần được bác sĩ thăm khám và xử lý đúng cách.

Thoát vị rốn

Thoát vị rốn xảy ra khi thành bụng quanh rốn đóng chưa hoàn toàn khiến một phần mô hoặc ruột lồi ra ngoài.

Phần lớn các trường hợp thoát vị rốn nhẹ có thể tự cải thiện khi trẻ lớn lên.

Uốn ván rốn

Đây là bệnh lý rất nguy hiểm nhưng hiện nay hiếm gặp hơn nhờ chương trình tiêm chủng và chăm sóc sơ sinh an toàn.

Nguyên nhân là vi khuẩn uốn ván xâm nhập qua vết thương vùng rốn.

 

Câu hỏi thường gặp về rốn trẻ sơ sinh

 

Rốn trẻ sơ sinh 20 ngày chưa rụng có sao không?

Nếu rốn vẫn khô, không sưng đỏ, không chảy dịch thì cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi.

Tuy nhiên, nếu quá 3 tuần mà rốn chưa rụng hoặc có dấu hiệu bất thường, nên đưa trẻ đi khám.

Sau khi rụng rốn có chảy ít máu có bình thường không?

Có.

Một vài giọt máu nhỏ hoặc dịch màu vàng nhạt trong thời gian ngắn sau khi rụng rốn là hiện tượng bình thường.

Nếu máu chảy nhiều hoặc kéo dài, cần đưa trẻ đến bệnh viện.

Có nên băng rốn cho trẻ sơ sinh?

Không cần thiết nếu rốn khô ráo và không có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ.

Có nên đắp lá hoặc bôi nghệ lên rốn trẻ?

Không.

Các biện pháp dân gian có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và gây biến chứng nguy hiểm.

 

 

Trẻ sơ sinh bao lâu thì rụng rốn là thắc mắc phổ biến của nhiều phụ huynh. Thông thường, cuống rốn sẽ tự rụng trong khoảng 5 – 15 ngày sau sinh và không cần bất kỳ biện pháp can thiệp nào để làm rụng nhanh hơn. Điều quan trọng nhất là giữ rốn sạch sẽ, khô ráo và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Nếu phát hiện rốn sưng đỏ, chảy mủ, có mùi hôi hoặc trẻ sốt, cha mẹ cần đưa bé đi khám để được xử lý kịp thời.

 

Moon (Tổng hợp)