Nhắc đến Ước Lễ, nhiều người nghĩ ngay đến những đòn giò lụa thơm ngon, những mẻ chả quế vàng ruộm được làm thủ công theo bí quyết gia truyền. Theo các bậc cao niên trong làng, nghề làm giò chả xuất hiện từ thời nhà Mạc. Tương truyền, một cung tần quê ở Ước Lễ sau khi rời hoàng cung đã trở về quê hương, truyền dạy kỹ thuật chế biến giò chả cho dân làng. Từ đó, nghề được gìn giữ và truyền nối qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, đi dọc những con ngõ nhỏ của làng, không khó để bắt gặp hình ảnh các hộ gia đình tất bật chế biến giò chả từ sáng sớm. Nhiều gia đình đã gắn bó với nghề hàng chục năm, thậm chí nhiều thế hệ cùng làm chung một nghề. Nhờ đó, giò chả Ước Lễ không chỉ có mặt trên mâm cỗ của người Hà Nội mà còn theo chân người dân làng nghề đi khắp các tỉnh, thành trong cả nước.

Điều làm nên danh tiếng của giò chả Ước Lễ không chỉ nằm ở nguyên liệu tươi ngon mà còn ở kỹ thuật chế biến công phu. Trước đây, thịt được giã hoàn toàn bằng tay trong những chiếc cối đá lớn. Dù hiện nay nhiều công đoạn đã được hỗ trợ bởi máy móc, nhiều gia đình vẫn lưu giữ những chiếc cối đá cổ như một "báu vật" truyền đời, biểu tượng cho lịch sử và nghề tổ của làng.

Người dân Ước Lễ làm đòn chả khổng lồ trong lễ hội ẩm thực. Ảnh: Thanh Loan

Vào những dịp lễ hội làng nghề, du khách có cơ hội chứng kiến các nghệ nhân trình diễn giã giò thủ công. Tiếng chày giã nhịp nhàng vang lên giữa sân đình không chỉ tái hiện hình ảnh lao động xưa mà còn thể hiện sự trân trọng đối với nghề truyền thống đã nuôi sống bao thế hệ người dân nơi đây.

Không chỉ nổi tiếng bởi nghề làm giò chả, Ước Lễ còn là một làng cổ mang đậm dấu ấn văn hóa Bắc Bộ. Cổng làng rêu phong, đình làng cổ kính, chợ quê và những nếp nhà xưa tạo nên không gian bình yên hiếm có giữa nhịp sống hiện đại. Nhiều du khách tìm đến không chỉ để mua đặc sản mà còn để khám phá những giá trị văn hóa lâu đời còn được gìn giữ gần như nguyên vẹn.

Cổng làng cổ kính, đậm chất Bắc Bộ ở làng Ước Lễ. Ảnh: Vũ Quang Đán

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Ước Lễ vẫn duy trì được sức sống bền bỉ nhờ sự gắn bó của người dân với nghề tổ. Những đòn giò thơm, miếng chả đậm vị không đơn thuần là sản phẩm ẩm thực mà còn là kết tinh của kinh nghiệm, sự khéo léo và tình yêu nghề được truyền qua nhiều thế hệ.

Gần 500 năm trôi qua, nghề làm giò chả vẫn là nguồn sống của người dân Ước Lễ. Từ một làng quê ven đô, nơi đây đã trở thành thương hiệu nổi tiếng của Hà Nội, góp phần gìn giữ một nét tinh hoa trong văn hóa ẩm thực Việt Nam.

Hải Trà (Tổng hợp)