Không chỉ là điểm đến di sản nổi tiếng, Hoàng thành Thăng Long còn đưa du khách ngược dòng thời gian để khám phá những phong tục, nghi lễ và nét đẹp văn hóa gắn liền với ngày Tết truyền thống như ngày Tết Đoan ngọ của người Việt.

Ngay từ cổng vào khu trưng bày chuyên đề “Tết Đoan ngọ xưa và nay”, du khách đã cảm nhận được không khí lễ hội đậm chất dân gian. Những mâm lễ được bài trí công phu với vải thiều, mận đỏ, đào, bánh tro, rượu nếp cùng nhiều sản vật mùa hè gợi nhớ về ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt.

Không gian đầu tiên tái hiện đời sống của một gia đình thị dân kinh thành Thăng Long xưa trong dịp Tết Đoan Ngọ. Những bộ bàn ghế gỗ cổ, gian nhà truyền thống cùng mâm cúng được sắp đặt tỉ mỉ khiến du khách như được trở về với Hà Nội của hàng trăm năm trước. Tại đây, các hướng dẫn viên giới thiệu về tục “diệt sâu bọ”, phong tục ăn rượu nếp, hoa quả đầu mùa và ý nghĩa của việc cầu mong sức khỏe, mùa màng tốt tươi.

Nhiều em nhỏ tỏ ra thích thú khi lần đầu được nghe kể về nguồn gốc ngày Tết Đoan Ngọ. Không ít phụ huynh tranh thủ lưu lại những khoảnh khắc đẹp bên các góc trưng bày được thiết kế công phu, vừa mang tính giáo dục vừa tạo trải nghiệm trực quan sinh động.

Điểm nhấn đặc biệt của chương trình là không gian tái hiện Tết Đoan Ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê. Khác với sự mộc mạc của đời sống dân gian, khu vực này mang vẻ trang nghiêm và tinh tế của văn hóa cung đình. Những tư liệu lịch sử, hình ảnh phục dựng và hiện vật trưng bày giúp người xem hiểu hơn về các nghi lễ từng được tổ chức trong cung đình vào dịp này.

Đáng chú ý là hoạt động tái hiện lễ ban quạt - một nghi thức mang đậm dấu ấn cung đình. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, trong thời tiết nóng bức của ngày Tết Đoan Ngọ, nghi thức ban quạt là sự thể hiện sự quan tâm đặc biệt của nhà vua giành cho các quan. Ân điển ban quạt của nhà vua còn ý nghĩa sâu sắc là ban “Phúc lành, sức khỏe, bình an”.

Dạo bước giữa những bức tường thành cổ kính đã tồn tại hơn một thiên niên kỷ, du khách có cảm giác như đang sống trong không gian giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Những giá trị văn hóa vốn chỉ được biết đến qua sách vở nay hiện hữu sinh động qua từng hiện vật, từng câu chuyện lịch sử và từng nghi thức được phục dựng công phu.

Không chỉ người dân Thủ đô, nhiều du khách quốc tế cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho chương trình. Họ chăm chú lắng nghe những câu chuyện về Tết Đoan Ngọ, tìm hiểu phong tục truyền thống của người Việt và ghi lại những hình ảnh đặc sắc tại khu di sản.

Trong bối cảnh nhiều giá trị văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm như tại Hoàng thành Thăng Long không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc.

Một chuyến tham quan Hoàng thành Thăng Long dịp Tết Đoan Ngọ không đơn thuần là hành trình khám phá di sản, mà còn là cơ hội để mỗi người tìm về những giá trị văn hóa lâu đời đã làm nên bản sắc của người Việt suốt hàng nghìn năm lịch sử.

Đan Vy (Tổng hợp)