Khi trẻ bị sốt nên làm gì? Cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần đi khám ngay

Linh Linh 2026-07-11 18:14
- Trẻ bị sốt nên làm gì? Sốt là một trong những triệu chứng phổ biến ở trẻ nhỏ và thường gây lo lắng cho các phụ huynh. Tuy nhiên, sốt thường là một phản ứng tự nhiên của cơ thể đối mặt với các bệnh nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ cho phụ huynh việc trẻ bị sốt nên làm gì.

Khi trẻ bị sốt, cha mẹ cần đo thân nhiệt đúng cách, cho trẻ bú hoặc uống đủ nước, giúp trẻ nghỉ ngơi thoải mái và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên hoặc trẻ có biểu hiện khó thở, co giật, lơ mơ cần được đưa đi cấp cứu hoặc đánh giá y tế khẩn cấp.

Sốt ở trẻ là gì?

Sốt là tình trạng thân nhiệt tăng cao hơn bình thường, thường xảy ra khi cơ thể phản ứng với nhiễm trùng hoặc một số tình trạng viêm. Ở trẻ em, sốt thường gặp khi mắc các bệnh do virus, nhưng cũng có thể liên quan đến nhiễm khuẩn hoặc những nguyên nhân khác.

Nhiệt độ từ 38°C trở lên thường được xem là sốt. Tuy nhiên, kết quả đo có thể khác nhau tùy vị trí đo và loại nhiệt kế. Vì vậy, cha mẹ nên sử dụng nhiệt kế phù hợp, làm theo hướng dẫn của thiết bị và ghi nhận nhiệt độ cùng thời điểm đo để theo dõi diễn biến.

Sốt không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh nguy hiểm. Khi đánh giá tình trạng của trẻ, ngoài nhiệt độ, cha mẹ cần quan sát khả năng tỉnh táo, nhịp thở, mức độ bú hoặc uống nước, lượng nước tiểu và các triệu chứng đi kèm.

Khi trẻ bị sốt nên làm gì? Các vấn đề cần lưu ý khi trẻ bị sốt.
Sốt là tình trạng thân nhiệt tăng cao hơn bình thường

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị sốt

Trẻ bị sốt có thể xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:

Thân nhiệt tăng: Da trẻ nóng hơn bình thường, đặc biệt ở ngực hoặc lưng. Tuy nhiên, sờ tay không thể thay thế việc đo bằng nhiệt kế.

Mệt mỏi, ít hoạt động: Trẻ có thể ít chơi, muốn nằm nghỉ hoặc ngủ nhiều hơn.

Cáu kỉnh, quấy khóc: Trẻ khó chịu, dễ khóc hoặc khó dỗ hơn thường ngày.

Đổ mồ hôi, ớn lạnh: Một số trẻ vã mồ hôi hoặc run khi thân nhiệt thay đổi.

Bú hoặc ăn uống kém: Trẻ có thể bú ít, uống ít nước hoặc không muốn ăn.

Nôn hoặc tiêu chảy: Những triệu chứng này có thể xuất hiện tùy nguyên nhân gây bệnh và làm tăng nguy cơ mất nước.

Không phải trẻ nào bị sốt cũng có đầy đủ các dấu hiệu trên. Nếu trẻ khó đánh thức, thở bất thường, tím tái, co giật hoặc có ban đỏ tím không mất màu khi ấn, cha mẹ cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp thay vì chỉ theo dõi nhiệt độ.

Nguyên nhân khiến trẻ bị sốt

Sốt là triệu chứng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

Sốt do virus

Các bệnh nhiễm virus như cảm cúm, cảm lạnh, một số bệnh đường hô hấp, tay chân miệng hoặc thủy đậu có thể gây sốt. Thời gian sốt phụ thuộc vào bệnh cụ thể và tình trạng của trẻ.

Kháng sinh không có tác dụng điều trị virus. Cha mẹ không tự mua kháng sinh cho trẻ khi chưa được bác sĩ đánh giá và chỉ định.

Sốt do nhiễm khuẩn

Một số trường hợp nhiễm khuẩn như viêm tai giữa, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm phổi hoặc nhiễm trùng nặng có thể gây sốt. Tùy bệnh, trẻ có thể cần xét nghiệm và điều trị chuyên biệt.

Không thể xác định trẻ nhiễm virus hay vi khuẩn chỉ dựa vào mức nhiệt độ. Nếu trẻ sốt kèm đau khi đi tiểu, thở nhanh, đau tai, li bì hoặc có biểu hiện bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.

Sốt sau tiêm chủng

Một số loại vaccine có thể gây sốt nhẹ hoặc khiến trẻ khó chịu trong thời gian ngắn. Cha mẹ nên theo dõi trẻ theo hướng dẫn sau tiêm và liên hệ cơ sở y tế nếu trẻ có dấu hiệu bất thường.

Không nên mặc định mọi cơn sốt sau tiêm đều do vaccine. Nếu trẻ sốt cao, khó thở, co giật hoặc có biểu hiện nghiêm trọng, cần được đánh giá ngay.

Khi trẻ bị sốt nên làm gì? Các vấn đề cần lưu ý khi trẻ bị sốt.

Sốt khi mọc răng

Mọc răng có thể khiến trẻ chảy dãi, khó chịu và quấy khóc. Tuy nhiên, không nên quy sốt từ 38°C trở lên cho việc mọc răng mà bỏ qua các nguyên nhân khác. Nếu trẻ sốt rõ rệt hoặc có thêm triệu chứng, cha mẹ cần theo dõi và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.

Khi trẻ bị sốt nên làm gì?

1. Đo thân nhiệt đúng cách

Khi nghi ngờ trẻ bị sốt, cha mẹ nên sử dụng nhiệt kế điện tử phù hợp với độ tuổi và làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Có thể đo ở nách theo hướng dẫn của thiết bị; nếu kết quả không phù hợp với biểu hiện của trẻ, hãy hỏi nhân viên y tế về cách đo đáng tin cậy hơn.

Không nên chỉ dựa vào cảm giác nóng khi chạm vào trán để kết luận trẻ có sốt hay không. Cha mẹ cũng nên ghi lại nhiệt độ, thời điểm đo, triệu chứng đi kèm và thời điểm sử dụng thuốc nếu có.

Đặc biệt, nếu trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, cần đưa trẻ đi đánh giá y tế khẩn cấp. Không nên trì hoãn việc đi khám để thử các biện pháp hạ sốt tại nhà.

2. Cho trẻ bú và uống đủ nước

Sốt có thể làm tăng nguy cơ mất nước, nhất là khi trẻ ra nhiều mồ hôi, nôn hoặc tiêu chảy. Cha mẹ nên:

Tiếp tục cho trẻ bú mẹ thường xuyên theo nhu cầu.

Cho trẻ uống sữa như thường lệ nếu trẻ đang sử dụng sữa công thức.

Với trẻ lớn, khuyến khích uống nước từng ngụm nhỏ, nhiều lần trong ngày.

Theo dõi lượng nước tiểu, tình trạng khô miệng, mắt trũng và mức độ tỉnh táo.

Dung dịch oresol có thể được sử dụng khi trẻ cần bù nước và điện giải, đặc biệt trong trường hợp tiêu chảy hoặc nôn, nhưng cần pha đúng lượng nước ghi trên bao bì và dùng theo hướng dẫn phù hợp. Không tự ý pha đặc hoặc loãng hơn quy định.

Nếu trẻ không uống được, nôn liên tục, tiểu ít rõ rệt hoặc có biểu hiện mất nước, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.

3. Giúp trẻ nghỉ ngơi trong môi trường thoải mái

Khi bị sốt, trẻ cần được nghỉ ngơi và tránh hoạt động quá sức. Cha mẹ nên giữ phòng thông thoáng, nhiệt độ dễ chịu, cho trẻ mặc quần áo thoải mái và không đắp nhiều chăn.

Không cần cố làm trẻ lạnh đi bằng cách cởi bỏ quá nhiều quần áo hoặc đặt trẻ trong phòng quá lạnh. Nếu trẻ rét run, hãy điều chỉnh để trẻ cảm thấy dễ chịu, tránh ủ kín quá mức.

4. Không ép trẻ ăn

Khi bị sốt, trẻ có thể giảm cảm giác thèm ăn. Cha mẹ nên tiếp tục cho trẻ bú hoặc cung cấp các bữa ăn phù hợp với độ tuổi, khẩu vị và khả năng dung nạp của trẻ.

Có thể chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ, ưu tiên món mềm, dễ ăn nếu trẻ muốn ăn. Không nên ép trẻ ăn hết khẩu phần hoặc tự bổ sung canxi, vitamin C chỉ vì trẻ bị sốt.

Điều quan trọng hơn trong giai đoạn này là bảo đảm trẻ được cung cấp đủ dịch, theo dõi biểu hiện chung và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường.

5. Sử dụng thuốc hạ sốt đúng cách khi cần thiết

Thuốc hạ sốt có thể được cân nhắc khi trẻ khó chịu, đau nhức hoặc không thể nghỉ ngơi thoải mái. Mục tiêu là giúp trẻ dễ chịu hơn, không phải đưa nhiệt độ về mức bình thường bằng mọi giá.

Paracetamol hoặc ibuprofen có thể được sử dụng cho trẻ phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Cha mẹ cần lưu ý:

Xác định liều theo cân nặng, nồng độ chế phẩm và hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhãn thuốc.

Sử dụng dụng cụ đong thuốc phù hợp, không ước lượng bằng thìa ăn thông thường.

Kiểm tra thành phần để tránh cho trẻ dùng đồng thời nhiều sản phẩm cùng chứa paracetamol.

Không tự ý cho trẻ uống paracetamol và ibuprofen cùng lúc hoặc luân phiên hai thuốc nếu chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Không tự dùng ibuprofen khi trẻ mất nước, nôn nhiều hoặc thuộc nhóm tuổi không được khuyến cáo sử dụng.

Không dùng aspirin để hạ sốt cho trẻ, trừ khi có chỉ định chuyên khoa cụ thể.

Không tự ý dùng thuốc hạ sốt cho trẻ dưới 3 tháng tuổi trước khi được đánh giá y tế khi trẻ sốt từ 38°C trở lên. Thuốc hạ sốt cũng không ngăn ngừa chắc chắn co giật do sốt.

Nếu trẻ vẫn mệt nhiều, có biểu hiện bất thường hoặc tình trạng xấu đi dù đã dùng thuốc đúng hướng dẫn, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám thay vì tự tăng liều.

6. Theo dõi trẻ cả ban ngày và ban đêm

Cha mẹ nên kiểm tra trẻ thường xuyên, kể cả vào ban đêm, để phát hiện thay đổi về nhịp thở, mức độ tỉnh táo, khả năng uống nước và lượng nước tiểu.

Không chỉ dựa vào việc nhiệt độ đã giảm sau khi uống thuốc để kết luận trẻ không còn nguy hiểm. Nếu trẻ vẫn lừ đừ, khó thở, không uống được hoặc có biểu hiện khác thường, cần tìm trợ giúp y tế.

Nếu trẻ sốt kéo dài từ 3 ngày trở lên, hoặc sốt sớm hơn nhưng kèm triệu chứng đáng lo ngại, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Khi trẻ bị sốt nên làm gì? Các vấn đề cần lưu ý khi trẻ bị sốt.

Không nên làm gì khi trẻ bị sốt?

Không lau người để hạ sốt thường quy

Lau người bằng nước ấm không được khuyến cáo như biện pháp hạ sốt thường quy. Cách này có thể khiến trẻ khó chịu hoặc run rét. Cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ nghỉ ngơi, mặc quần áo thoải mái và uống đủ dịch.

Tuyệt đối không dùng nước đá, nước lạnh hoặc cồn để lau người trẻ nhằm hạ sốt.

Không ủ trẻ quá kín

Ủ nhiều lớp quần áo hoặc đắp chăn dày có thể khiến trẻ khó chịu và cản trở việc thoát nhiệt. Hãy giữ môi trường dễ chịu, tránh cả việc làm trẻ lạnh quá mức.

Không tự ý dùng kháng sinh

Kháng sinh chỉ có tác dụng với một số bệnh nhiễm khuẩn, không điều trị được virus gây cảm lạnh hoặc cúm. Việc dùng sai thuốc có thể gây tác dụng phụ và góp phần làm tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Không tự ý dùng nhiều loại thuốc cùng lúc

Không kết hợp các thuốc hạ sốt hoặc thuốc cảm cúm khi chưa kiểm tra thành phần và hướng dẫn sử dụng. Một số sản phẩm phối hợp có thể chứa cùng hoạt chất, khiến trẻ vô tình dùng quá liều.

Không trì hoãn đi khám khi có dấu hiệu nguy hiểm

Không chờ thuốc hạ sốt phát huy tác dụng nếu trẻ khó thở, co giật, khó đánh thức, tím tái hoặc có ban đỏ tím không mất màu khi ấn. Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Khi nào cần đưa trẻ bị sốt đi khám hoặc cấp cứu?

Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên

Đây là trường hợp cần được đánh giá y tế khẩn cấp, ngay cả khi trẻ chưa có triệu chứng rõ ràng khác. Trẻ nhỏ có thể mắc bệnh nghiêm trọng mà biểu hiện ban đầu không điển hình.

Trẻ có dấu hiệu khó thở hoặc tím tái

Nếu trẻ thở gắng sức, rút lõm lồng ngực, thở bất thường, môi hoặc da tím tái, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Trẻ lơ mơ, khó đánh thức hoặc co giật

Trẻ khó đánh thức, không phản ứng như thường lệ, lú lẫn hoặc co giật cần được xử trí khẩn cấp. Nếu trẻ co giật, hãy đặt trẻ nằm nghiêng ở nơi an toàn, dọn các vật có thể gây chấn thương, không ghì giữ tay chân và không đưa bất cứ vật gì vào miệng. Không cố cho trẻ uống thuốc hoặc nước trong lúc co giật. Gọi cấp cứu và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Trẻ có ban bất thường hoặc cứng cổ

Phát ban đỏ tím không nhạt màu khi ấn, cứng cổ hoặc đau đầu dữ dội kèm sốt là những dấu hiệu cảnh báo cần được đánh giá khẩn cấp.

Trẻ có biểu hiện mất nước

Cha mẹ cần chú ý khi trẻ tiểu ít rõ rệt, miệng khô, không có nước mắt khi khóc, mắt trũng, uống kém hoặc nôn liên tục. Nếu trẻ không thể uống được hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng, cần đưa trẻ đi khám ngay.

Trẻ sốt cao hoặc sốt kéo dài

Trẻ từ 3 đến 6 tháng tuổi có nhiệt độ từ 39°C trở lên cần được đánh giá y tế sớm. Trẻ ở bất kỳ độ tuổi nào có sốt kéo dài từ 5 ngày, tình trạng xấu đi hoặc xuất hiện triệu chứng mới đáng lo ngại đều cần được khám.

Ngoài các mốc trên, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ đau khi đi tiểu, đau nhiều, bú hoặc uống kém kéo dài, có bệnh nền hoặc đang suy giảm miễn dịch. Nếu cảm thấy trẻ khác thường và tình trạng khiến cha mẹ lo lắng, không nên trì hoãn việc tìm tư vấn y tế.

Lưu ý khi chăm sóc trẻ bị sốt tại nhà

Để chăm sóc trẻ an toàn, cha mẹ nên ghi lại nhiệt độ, thời điểm đo, lượng dịch trẻ uống, số lần đi tiểu và những thuốc đã sử dụng. Thông tin này giúp nhân viên y tế đánh giá tình trạng bệnh chính xác hơn.

Thuốc cần được bảo quản đúng hướng dẫn, để xa tầm tay trẻ và giữ nguyên nhãn để tránh nhầm lẫn. Không sử dụng thuốc đã hết hạn hoặc tự chia liều từ sản phẩm dành cho người lớn khi chưa được hướng dẫn.

Cha mẹ cũng không nên dựa vào một con số thân nhiệt duy nhất để đánh giá mức độ nghiêm trọng. Trẻ tỉnh táo, thở bình thường và uống được thường ít đáng lo hơn trẻ có biểu hiện bất thường, nhưng điều này không loại trừ hoàn toàn bệnh nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Nếu không chắc chắn về cách đo nhiệt độ, liều thuốc hoặc tình trạng của trẻ, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ. Với trẻ có dấu hiệu cấp cứu, cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay.

Khi trẻ bị sốt nên làm gì? Các vấn đề cần lưu ý khi trẻ bị sốt.

Câu hỏi thường gặp về trẻ bị sốt

Trẻ sốt bao nhiêu độ thì cần uống thuốc hạ sốt?

Không nên chỉ dựa vào một ngưỡng nhiệt độ để quyết định dùng thuốc. Thuốc hạ sốt thường được cân nhắc khi trẻ khó chịu, đau hoặc không thể nghỉ ngơi thoải mái, đồng thời phải phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Có nên lau người bằng nước ấm khi trẻ bị sốt không?

Không nên lau người như biện pháp hạ sốt thường quy vì hiệu quả hạn chế và có thể khiến trẻ run rét. Hãy cho trẻ nghỉ ngơi, mặc quần áo thoải mái, uống đủ dịch và theo dõi các dấu hiệu bất thường.

Trẻ sốt bao lâu thì cần đi khám?

Trẻ cần được khám ngay nếu thuộc nhóm tuổi nguy cơ hoặc có dấu hiệu nguy hiểm. Với trẻ lớn hơn, nên đưa trẻ đi khám nếu tình trạng xấu đi, xuất hiện triệu chứng đáng lo ngại hoặc sốt kéo dài từ 5 ngày trở lên. Không nên chờ đủ số ngày nếu trẻ có biểu hiện bất thường.

Khi trẻ bị sốt, cha mẹ nên đo thân nhiệt đúng cách, cho trẻ bú hoặc uống đủ nước, giúp trẻ nghỉ ngơi thoải mái và sử dụng thuốc hạ sốt đúng hướng dẫn khi cần thiết. Không tự ý dùng kháng sinh, phối hợp nhiều loại thuốc hoặc lau người để hạ sốt thường quy. Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên, trẻ khó thở, co giật, khó đánh thức hoặc có dấu hiệu nguy hiểm khác cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Linh Linh (tổng hợp)

Nhanh tay nhận ngay quà tặng 300k!

Gói quà 300k dành riêng cho bạn khi đăng ký tích điểm MyPoint. Tích điểm cho mọi hoạt động nạp thẻ, mua sắm và nhận tin về đọc báo tích điểm sớm nhất


Trên đời có 2 loại đàn ông

Đọc nhiều nhất