Cầm kỳ thi họa là gì? Nguồn gốc câu thành ngữ Cầm kỳ thi họa

Linh Linh 2022-06-24 07:05
- Cầm kỳ thi họa là gì? Cầm kỳ thi họa được xuất phát từ câu thành ngữ gốc hán 琴棋书画 và được người Việt xưa thay bằng chữ “thi” để phù hợp hơn với nét văn hóa người Việt. Cầm kỳ thi họa đã trở thành câu tục ngữ vô cùng quen thuộc với người Việt từ xưa cho tới ngày nay. Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về câu tục ngữ này, hãy đọc bài viết dưới đây của báo phụ nữ Emdep.vn để hiểu hơn nhé!

Cầm là gì?

Cầm kỳ thi họa là gì? Nguồn gốc câu thành ngữ Cầm kỳ thi họa

 

Âm nhạc giúp tâm hồn ta trở nên tươi đẹp hơn, sống lạc quan và yêu đời hơn. Và để làm được điều đó cần phải có người nghệ sĩ tài ba hay những mỹ nữ đánh lên những mỹ nữ đánh lên những tiếng đàn, những giai điệu làm cho tâm hồn ta bay bổng. Vào thời cổ đại có một khúc nhạc tên “hoa tư dẫn” vô cùng nổi tiếng được bắt nguồn từ một vị hoàng đế. Ông đã vô cùng lo lắng cho bách tính thiên hạ không được yên bình nên đã buồn bã không thôi. Một đêm ông đã nằm mơ thấy một giấc mộng trong giấc mộng ấy ông thấy một nơi là Hoa Tư Quốc nơi đây bách tính sống an nhàn, thoải mái không phải chạy theo những dục vọng, không có thiện và ác, không có đấu đá tranh giành. Khi tỉnh dậy ông đã hội ngộ ra được và thay đổi thiên hạ. Người dân ở Hoa Tư Quốc không tham lam không có những tranh đấu, đó chính là cảnh giới của người tu đạo nên văn hóa cổ cầm cũng được coi là một loại tu luyện. Những nhà nho thích chơi đàn được coi là một đấng quân tử bởi cổ cầm có thể đem đến đạo, có thể minh sáng cho trí tuệ, giúp tu tâm dưỡng tính.

Kỳ là gì?

Cầm kỳ thi họa là gì? Nguồn gốc câu thành ngữ Cầm kỳ thi họa

 

Kỳ là gì? Trong một trận đấu cờ lúc này bộ não sẽ được đặt trong tình trạng làm việc tư duy để đưa ra nước cờ sắc sảo thú vị. Từ đó kích thích sự hưng phấn chống lại sự trì trệ của não bộ và tăng khả năng tư duy. Quy tắc chơi cờ vây mặc dù đơn giản nhưng lại biến hóa vô cùng, quân cờ trắng đen đại diện cho sự thay đổi đêm và ngày, bốn góc bàn cờ tượng trưng cho bốn mùa trong năm. Điểm ở giữa của bàn cờ tượng trưng cho vũ trụ, ba trăm sáu mươi điểm tượng trưng cho 360 ngày.

Từ một bàn cờ nhỏ mà tượng trưng cho cả một vũ trụ, từ trong bàn cờ có thể tiến vào không gian vô hạn. Đã có những vị thánh hiền có thể nhìn thấy những biến hoá của thiên tượng vạn vật chỉ trong một ván cờ. Như Gia Cát Lượng thời Tam Quốc đã viết bầu trời giống như một cái vòng tròn, lục địa tựa như một ván cờ. Khoảng thời gian chơi cờ tướng là lúc trí não của con người ở trong tình trạng thanh thản không bị các mối quan hệ chi phối. Bởi vậy người chơi cờ giỏi sẽ biết cách suy nghĩ thông minh hơn trong mọi công việc. Giúp họ được thư thái và bình tĩnh hơn trong cuộc sống thường ngày.

Cầm kỳ thi họa là gì?

Cầm kỳ thi họa là gì? Nguồn gốc câu thành ngữ Cầm kỳ thi họa

 Cầm kỳ thi hoạ là gì? Thi có nghĩa là thơ, bất kể thời đại nào và ở quốc gia nào thì tinh hoa và nghệ thuật luôn phải hài hoà giữa hình thế và tinh thần. Nếu như hữu hình vô thần thì nghệ thuật sẽ mất đi linh khí cùng với đó là tinh thần. Có thần vô hình thì nghệ thuật mới mất đi vật tải thể và mất đi đồ chứa đựng của nó. 

Vào thời cổ đại khi mà chữ viết được sáng tạo ra bởi Thương Hiệt ông đã cho mọi người thấy được linh hồn của văn tự. Trải qua bao nhiêu đời người ta mới phát minh ra cái gọi là nghệ thuật thư pháp đem tới cho văn tự một hình dáng thực thể tuyệt vời hơn. Một thư pháp tốt đòi hỏi phải có một thời gian dài rèn luyện bên trong cần có nội hàm và tu dưỡng.

Hoạ tức là vẽ là ngôn ngữ truyền đạt ý tưởng của một người nghệ sĩ qua các tác phẩm hội hoạ. Công cụ hội hoạ gồm có bút lông, giấy, màu… Có đa dạng đề tài khác nhau như người vật, phong cảnh, sử dụng kỹ thuật ngòi bút và kỹ thuật viết ý. Các bức họa xưa thường được vẽ đi kèm với thư pháp những nét vẽ thẳng hoặc theo kiểu mềm mại. Hoặc những nét vẽ thanh lịch nhẹ nhàng, có thể biểu hiện qua những bất đồng và ý vị khác nhau của con người nghệ sĩ. 

Thi và hoạ suy cho cùng đều hướng về cùng mục đích, cả hai đều chú trọng tới vẻ bề ngoài. Người xưa đã có câu “trong thơ thì có họa trong họa thì có thơ” để tán thưởng một bức tranh. Có thể nói thi hay hoạ thì cũng cho ta thấy hơi thở nhịp nhàng của cuộc sống đời thường, 

Nguồn gốc câu thành ngữ Cầm kỳ thi họa

Cầm kỳ thi họa là gì? Nguồn gốc câu thành ngữ Cầm kỳ thi họa

 Cầm kỳ thi hoạ được Tôn Quang Hiến thời nhà Tống ghi trong cuốn Bắc mộng tỏa ngôn. Nguyên văn câu thành ngữ đó là:

“唐高测,彭州人。聪明博识,文翰纵横。至于天文历数,琴棋书画,长笛胡琴,率梁朝朱异之流。”

Tạm dịch: Đường Cao Trắc, Bàng Châu Nhân, là thông minh, học nhiều sẽ biết rộng, nét bút lông tung hoành ngang dọc. Còn nếu liệt kê theo từng điều thiên văn, cầm kỳ thi họa, sáo ống, hồ cầm, thì sánh ngang Chu Dị triều Lương.

Dần dần bốn câu chữ cầm kỳ thi hoạ ở trong tác phẩm này đã trở thành một thành ngữ cố định để chỉ những con người tài hoa. Những người có kiến thức sâu rộng ở mọi lĩnh vực, đa tài và được vận dụng cho đến tận ngày nay. 

Mong rằng qua những thông tin mà chúng tôi chia sẻ bên trên sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn thế nào là cầm kỳ thi hoạ là gì? Cảm ơn các bạn chúc các bạn luôn luôn thành công. 

Linh Linh ( tổng hợp )