Lớp học được vợ chồng Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Vân Mai và Trần Văn Trúc thành lập từ năm 2008. Từ những ngày đầu chỉ có vài học viên là người quen, đến nay lớp học đã trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều người yêu nghệ thuật truyền thống.

Điểm đặc biệt của lớp học là không giới hạn độ tuổi hay nghề nghiệp. Người tham gia có thể là học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng, người nghỉ hưu hay thậm chí là du khách quốc tế đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Nhờ sự lan tỏa trên mạng xã hội và các nền tảng số, ngày càng nhiều người biết đến lớp học như một địa chỉ trải nghiệm văn hóa độc đáo giữa lòng Hà Nội.

Trong không gian cổ kính của Bích Câu Đạo Quán, các học viên được hướng dẫn từ những kiến thức cơ bản nhất về ca trù, từ cách cầm phách, giữ nhịp đến kỹ thuật hát và cảm thụ âm nhạc.

Không chỉ thu hút người Việt, lớp học còn là điểm đến của nhiều du khách quốc tế yêu thích văn hóa truyền thống. Nghệ nhân Trần Koóng cho biết nhiều nghệ sĩ và du khách nước ngoài, trong đó có cả nghệ sĩ opera, đã đến tham gia giao lưu. Họ đặc biệt ấn tượng với lối hát mộc, tiếng đàn đáy trầm sâu và kỹ thuật nhả chữ đặc trưng của ca nương. Những cuộc gặp gỡ ấy không chỉ giúp quảng bá ca trù mà còn tạo nên cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế.

Ca trù được dạy miễn phí tại Di tích lịch sử - văn hóa Bích Câu Đạo Quán. Ảnh: Fanpage Nhà hát Ca trù Bích Câu

Hiện lớp học duy trì khoảng 10-20 học viên thường xuyên. Sau gần hai thập kỷ hoạt động, hàng trăm người đã tham gia học tập, trong đó khoảng 30 người có thể hát, đàn hoặc thực hiện vai trò cầm chầu. Ngay cả những người không theo học lâu dài cũng có thêm hiểu biết về ca trù, từ đó trở thành những người lan tỏa tình yêu di sản trong cộng đồng.

Để tạo thêm không gian thực hành cho học viên, năm 2017 Giáo phường Ca trù Bích Câu đã thành lập Nhà hát Ca trù Bích Câu với các buổi biểu diễn miễn phí vào tối thứ Bảy hằng tuần. Đây vừa là nơi giới thiệu nghệ thuật ca trù tới công chúng, vừa là sân khấu để học viên áp dụng những kiến thức đã học. Sau giai đoạn gián đoạn vì dịch bệnh, hoạt động biểu diễn đang dần sôi động trở lại. Từ đầu năm 2026 đến nay, giáo phường đón trung bình khoảng 10 đoàn khách quốc tế mỗi tháng đến tìm hiểu và trải nghiệm văn hóa Việt Nam.

Các nghệ nhân cho rằng để ca trù thực sự hồi sinh trong đời sống đương đại, cần tiếp tục mở rộng các lớp học miễn phí, xây dựng thêm không gian biểu diễn và đẩy mạnh hoạt động quảng bá. Khi cộng đồng được trực tiếp tiếp cận và tham gia thực hành, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn có cơ hội phát triển bền vững trong đời sống hôm nay.

Hà An (Tổng hợp)