Nhắc đến bánh cuốn, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những lớp bánh mỏng ăn cùng nước mắm chua ngọt. Thế nhưng ở Cao Bằng, món ăn quen thuộc ấy lại mang một diện mạo hoàn toàn khác.  Chính sự khác biệt ấy đã giúp bánh cuốn Cao Bằng trở thành một trong những món ăn được du khách yêu thích khi đặt chân đến vùng đất địa đầu Tổ quốc.

Bánh cuốn Cao Bằng có lịch sử gắn liền với đời sống của đồng bào Tày, Nùng. Từ nguồn gạo địa phương thơm ngon, người dân tạo nên những lớp bánh mỏng, mềm nhưng vẫn giữ được độ dai vừa phải. Gạo được ngâm qua đêm, xay thành bột nước rồi tráng trên khuôn vải căng hơi nước. Người làm bánh phải có kinh nghiệm để lớp bánh đủ mỏng, không rách nhưng vẫn giữ được độ dẻo.

Phần nhân của bánh khá đơn giản, thường gồm thịt băm xào với mộc nhĩ và hành khô. Một số nơi còn làm bánh cuốn trứng, khi tráng bánh sẽ đập thêm quả trứng gà lên mặt bánh, tạo nên hương vị béo ngậy, hấp dẫn.

Điều làm nên dấu ấn riêng của bánh cuốn Cao Bằng lại nằm ở bát nước dùng. Nước được ninh từ xương ống trong nhiều giờ, nêm nếm vừa miệng, trong veo và thơm mùi hành lá. Khi ăn, từng cuốn bánh nóng hổi được xếp vào bát rồi chan nước dùng, rắc thêm hành phi vàng, rau thơm và đôi khi có thêm vài lát chả hoặc thịt băm.

Thưởng thức một miếng bánh, thực khách sẽ cảm nhận được lớp bánh mềm mịn hòa cùng vị ngọt thanh của nước xương. Khác với vị đậm đà của nước mắm, nước dùng giúp món ăn nhẹ nhàng, tinh tế và phù hợp với tiết trời se lạnh của vùng núi phía Bắc.

Bánh cuốn Cao Bằng ăn cùng nước hầm xương. Ảnh: Nhật Minh

Không thể thiếu trên bàn ăn là chén nước chấm pha từ nước tương, ớt tươi và đôi khi thêm chút măng ngâm chua. Thực khách có thể chấm từng miếng bánh hoặc thêm chút gia vị vào bát nước dùng để tăng hương vị theo khẩu vị riêng.

Đối với người dân Cao Bằng, bánh cuốn chan nước xương là món ăn quen thuộc vào mỗi buổi sáng. Hình ảnh những quán bánh nghi ngút khói bên góc chợ hay ven phố đã trở thành một phần nhịp sống của địa phương. Không cầu kỳ, không nhiều nguyên liệu đắt đỏ, món ăn vẫn chinh phục thực khách bằng sự chân thật và tinh tế.

Ngày nay, bánh cuốn Cao Bằng đã được nhiều nơi giới thiệu, nhưng hương vị nguyên bản vẫn khó có thể sao chép. Bởi ngoài công thức chế biến, món ăn còn mang theo nét văn hóa của vùng cao, nơi con người luôn trân trọng những nguyên liệu sẵn có và gìn giữ cách nấu truyền thống qua nhiều thế hệ.

Giữa vô vàn món ngon vùng miền, bánh cuốn chan nước xương vẫn giữ được sức hút riêng. Đó không chỉ là món ăn sáng đơn thuần mà còn là một phần ký ức của người Cao Bằng, đồng thời là trải nghiệm ẩm thực độc đáo mà bất cứ ai yêu mến văn hóa Việt cũng nên thử một lần.

Thanh Tâm (Tổng hợp)