Nhắc đến Hải Phòng, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến bánh đa cua - món ăn đã trở thành biểu tượng ẩm thực của thành phố cảng. Trong những ngày mưa mát, được thưởng thức một bát bánh đa cua nóng hổi với hương thơm của cua đồng, rau xanh và hành phi giòn rụm là trải nghiệm khiến nhiều người khó quên.

Điểm làm nên nét riêng của bánh đa cua Hải Phòng chính là sợi bánh đa đỏ. Khác với bánh phở hay bún, bánh đa được làm từ gạo ngon, pha thêm mật mía hoặc gấc để tạo màu nâu đỏ đặc trưng, sau đó đem phơi nắng. Khi trụng trong nước dùng, sợi bánh vẫn giữ được độ dai, mềm nhưng không bị nát.

Linh hồn của món ăn nằm ở phần nước dùng. Người Hải Phòng thường sử dụng cua đồng giã tay, lọc lấy nước rồi nấu lửa nhỏ để gạch cua kết thành từng mảng vàng óng nổi lên trên mặt nước. Phần thịt cua sau khi lọc được xào cùng hành khô, tạo nên mùi thơm đặc trưng. Nước dùng không sử dụng quá nhiều gia vị mà giữ vị ngọt thanh tự nhiên từ cua và xương hầm.

Một bát bánh đa cua truyền thống còn có nhiều loại topping hấp dẫn như chả lá lốt, tôm, bề bề, thịt chân giò, chả cá hoặc mọc. Không thể thiếu rau muống chẻ, rau rút, hành lá và rau cần - những nguyên liệu giúp cân bằng vị béo của gạch cua, tạo cảm giác thanh mát khi thưởng thức.

Theo nhiều tài liệu về ẩm thực Hải Phòng, bánh đa cua xuất hiện từ nhiều thập kỷ trước, bắt nguồn từ cuộc sống của những người dân vùng ven sông. Tận dụng nguồn cua đồng dồi dào trên các cánh đồng và những làng nghề làm bánh đa truyền thống, người dân đã sáng tạo nên món ăn vừa dân dã, vừa giàu dinh dưỡng. Theo thời gian, bánh đa cua không chỉ là món ăn quen thuộc của người địa phương mà còn trở thành đặc sản nổi tiếng, thu hút đông đảo du khách khi đến Hải Phòng.

Điều làm nên sức sống của món ăn không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở những làng nghề gìn giữ cách làm bánh đa truyền thống. Từ khâu chọn gạo, xay bột, tráng bánh, cắt sợi đến phơi bánh đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm của người thợ. Chính sự bền bỉ gìn giữ nghề qua nhiều thế hệ đã góp phần bảo tồn hương vị đặc trưng mà khó nơi nào có được.

Ngày nay, bánh đa cua Hải Phòng có nhiều biến tấu để phù hợp với khẩu vị thực khách như thêm hải sản, bò hay các loại chả. Dù vậy, phiên bản truyền thống với cua đồng, bánh đa đỏ và rau xanh vẫn được xem là chuẩn vị nhất, lưu giữ trọn vẹn tinh thần của món ăn đất Cảng.

Trong tiết trời mưa dịu mát, bát bánh đa cua nghi ngút khói không chỉ giúp làm ấm cơ thể mà còn gợi nhớ về nét đẹp của văn hóa ẩm thực Hải Phòng. Mỗi sợi bánh, từng miếng chả lá lốt hay vị ngọt thanh của nước cua đều chứa đựng sự khéo léo, cần cù của người dân địa phương. Đó cũng là lý do bánh đa cua không đơn thuần là một món ngon, mà đã trở thành một phần bản sắc của vùng đất cảng, được nhiều thế hệ gìn giữ và giới thiệu đến du khách gần xa.

Hương Việt (Tổng hợp)