Theo dấu người Dao quần trắng bên miền non nước Thác Bà. Ảnh: Thanh Miền

Giữa làn nước xanh biếc của hồ Thác Bà, nơi được ví như "Hạ Long trên núi" của vùng Tây Bắc, những bản làng của người Dao quần trắng nép mình bên sườn đồi, ẩn hiện dưới tán cọ xanh mướt.

Không chỉ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, vùng đất này còn hấp dẫn du khách bởi kho tàng văn hóa đặc sắc được cộng đồng người Dao quần trắng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Người dân mưu sinh bên hồ Thác Bà. Ảnh: Thanh Miền

Trong hành trình khám phá hồ Thác Bà, du khách không khó để bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ Dao trong bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu.

Chiếc quần trắng được thêu hoa văn tinh xảo chính là dấu hiệu nhận diện đặc trưng, tạo nên tên gọi "Dao quần trắng" - một trong những ngành Dao sinh sống lâu đời quanh vùng hồ.

Phụ nữ Dao lên rừng hái măng. Ảnh: Thanh Miền

Điều khiến nhiều du khách thích thú khi đến với các bản Dao ven hồ Thác Bà chính là cơ hội được trực tiếp trải nghiệm những nghề thủ công truyền thống vẫn còn hiện diện trong đời sống thường nhật.

Trong không gian nhà sàn mộc mạc, các bà, các mẹ cần mẫn bên khung thêu, từng đường kim mũi chỉ khéo léo tạo nên những hoa văn mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc.

Với người Dao quần trắng, thêu thổ cẩm không đơn thuần là nghề thủ công mà còn là cách lưu giữ ký ức cộng đồng. Mỗi họa tiết trên trang phục đều chứa đựng những câu chuyện về núi rừng, về cội nguồn dân tộc và những quan niệm thẩm mỹ được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Du khách thích thú với ẩm thực bản địa. Ảnh: Thanh Miền

Bên cạnh nghề thêu, nghề đan rọ tôm cũng là một nét văn hóa đặc trưng của cư dân vùng hồ Thác Bà. Những chiếc rọ được đan hoàn toàn thủ công từ tre, nứa địa phương, gắn liền với tập quán đánh bắt thủy sản trên hồ.

Dưới đôi bàn tay khéo léo của người dân, những nan tre tưởng chừng giản đơn lại trở thành sản phẩm hữu ích, phản ánh sự sáng tạo và kinh nghiệm sinh tồn của cư dân bản địa.

Người Dao quần trắng làm nghề đan rọ tôm. Ảnh: Vũ Linh

Không chỉ lưu giữ nghề truyền thống, người Dao quần trắng còn bảo tồn được nhiều giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc. Trong các dịp lễ tết, lễ cấp sắc hay những ngày hội bản, tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng những làn điệu dân ca cổ lại vang lên giữa núi rừng.

Đến với các bản Dao quanh hồ Thác Bà hôm nay, du khách còn có cơ hội hòa mình vào đời sống thường ngày của người dân thông qua các mô hình du lịch cộng đồng đang phát triển mạnh mẽ. Nhiều gia đình đã cải tạo nhà sàn truyền thống thành homestay, đón khách đến lưu trú và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Nghi lễ cúng 12 con giáp trong Lễ hội Cầu mùa của người Dao Quần trắng. Ảnh: Thanh Chi

Buổi sáng, du khách có thể theo chân người dân chèo thuyền trên hồ, thả lưới đánh cá. Buổi chiều tham gia học thêu thổ cẩm, đan rọ tôm hoặc chế biến những món ăn truyền thống như cá hồ nướng, gà đồi, xôi ngũ sắc.

Khi đêm xuống, bên bếp lửa bập bùng, những điệu múa dân gian và tiếng hát giao duyên đưa du khách bước vào không gian văn hóa đậm chất vùng cao.

Cộng đồng người Dao quần trắng bền bì gìn giữ “hồn cốt” văn hóa của mình. Ảnh: Thanh Miền

Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, hồ Thác Bà và không gian văn hóa của cộng đồng người Dao quần trắng là một trong những tài sản quý giá để phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững.

Điều tạo nên sức hấp dẫn lâu dài của điểm đến không chỉ là cảnh quan thiên nhiên mà còn là những giá trị văn hóa bản địa được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Việc bảo tồn các nghề thủ công truyền thống, các làn điệu dân ca, lễ hội dân gian hay kiến trúc nhà ở của người Dao quần trắng không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn tạo ra sản phẩm du lịch khác biệt, mang đậm dấu ấn vùng hồ Thác Bà.

Theo Lao Động