Nét đẹp giao thoa kiến trúc Đông - Tây

Nằm trên đường Bùi Hữu Nghĩa, phường Bình Thủy, nhà cổ Bình Thủy (hay còn gọi là Nhà thờ họ Dương) từ lâu đã trở thành một trong những biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng đất Tây Đô.

Công trình được khởi dựng từ năm 1870 và hoàn thiện vào năm 1911 dưới thời ông Dương Chấn Kỷ. Trải qua hơn 100 năm, ngôi nhà vẫn giữ được gần như nguyên vẹn vẻ đẹp kiến trúc độc đáo – nơi những đường nét phương Tây hòa quyện tinh tế cùng không gian truyền thống Nam Bộ.

Vẻ đẹp giao thoa giữa kiến trúc Pháp và không gian văn hóa Nam Bộ tạo nên sức hút riêng cho nhà cổ Bình Thủy. Ảnh: Bình An

Từ bên ngoài, ngôi nhà gây ấn tượng với mặt tiền mang phong cách Pháp, chịu ảnh hưởng của trường phái Art Nouveau thịnh hành đầu thế kỷ XX. Những hoa văn trang trí tinh xảo cùng hệ cột, mái vòm tạo nên vẻ sang trọng của một dinh thự châu Âu.

Thế nhưng khi bước qua cánh cửa chính, du khách lại như lạc vào một không gian hoàn toàn khác. Bên trong là nét đẹp thuần Việt với những bộ trường kỷ cổ, hoành phi, câu đối và các bàn thờ được chạm khắc công phu. Từng món đồ nội thất, vật dụng sinh hoạt đều mang đậm dấu ấn văn hóa của tầng lớp điền chủ Nam Bộ xưa.

Ngôi nhà có diện tích khoảng 352m², được chia thành ba phần gồm nhà trước, nhà giữa và nhà sau. Trong đó, nhà giữa là không gian trang trọng nhất, nơi đặt bàn thờ tổ tiên cùng nhiều hiện vật quý được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Không gian bên trong lưu giữ nhiều hiện vật, đồ nội thất quý có tuổi đời hàng thế kỷ. Ảnh: Bình An

Không chỉ nổi tiếng bởi giá trị kiến trúc, nhà cổ Bình Thủy còn được biết đến là bối cảnh của nhiều bộ phim trong và ngoài nước như Cây tre trăm đốt, Con nhà nghèo và đặc biệt là bộ phim điện ảnh Pháp Người tình (L'Amant) của đạo diễn Jean-Jacques Annaud.

Cảnh trong phim “Con nhà nghèo“. Ảnh: Cắt từ video

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, ngày 27.3.2009, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xếp hạng Nhà thờ họ Dương là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.

Hành trình gìn giữ di sản qua nhiều thế hệ

Trải qua những biến động của lịch sử và hai cuộc kháng chiến, nhà cổ Bình Thủy vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn nhờ sự chung tay gìn giữ của nhiều thế hệ trong dòng họ Dương.

Hiện nay, công tác quản lý, chăm sóc và bảo tồn di tích vẫn do con cháu trong gia đình trực tiếp đảm nhận.

Không chỉ là một công trình kiến trúc cổ, nhà cổ Bình Thủy còn là nơi lưu giữ ký ức của một vùng đất, phản ánh đời sống văn hóa Nam Bộ qua nhiều thế hệ. Giữa nhịp sống hiện đại, ngôi nhà vẫn là điểm dừng chân đặc biệt để du khách tìm về những giá trị xưa cũ và cảm nhận vẻ đẹp giao thoa độc đáo giữa hai nền văn hóa Đông - Tây.

Theo Lao Động