Tâm điểm của sự kiện là màn trình diễn trò Xuân Phả - loại hình diễn xướng dân gian độc đáo của xứ Thanh, mang đến cho khán giả cơ hội khám phá một di sản văn hóa phi vật thể bằng trải nghiệm trực tiếp, sinh động.

Trò Xuân Phả là một loại hình múa hát dân gian nghi lễ có nguồn gốc từ làng Xuân Phả (xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Đây là một trong những di sản văn hóa dân gian độc đáo của Việt Nam, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo truyền thuyết, trò Xuân Phả ra đời từ thời Lê Hoàn. Sau khi nhà vua đánh thắng quân xâm lược, năm nước láng giềng đã cử sứ giả đến chúc mừng. Để ghi nhớ sự kiện này, người dân làng Xuân Phả đã sáng tạo nên trò diễn mô phỏng hình ảnh các đoàn sứ giả với trang phục, âm nhạc và điệu múa mang màu sắc riêng của từng nước.

Ngay từ đầu giờ tối, khuôn viên Hồ Văn đã thu hút nhiều gia đình, bạn trẻ và du khách quốc tế đến theo dõi chương trình. Không gian mở bên mặt hồ, kết hợp với sân khấu mang đậm màu sắc truyền thống, tạo nên bầu không khí gần gũi, giúp công chúng dễ dàng tiếp cận nghệ thuật dân gian thay vì chỉ thưởng thức trong các sân khấu chuyên nghiệp. Những tràng pháo tay, tiếng reo thích thú của khán giả vang lên sau mỗi tiết mục đã cho thấy sức hút của loại hình nghệ thuật có tuổi đời hàng trăm năm.

Điểm nhấn của chương trình là phần biểu diễn trọn vẹn năm điệu múa đặc trưng của trò Xuân Phả gồm Chiêm Thành, Ngô Quốc, Hoa Lang, Tú Huần và Ai Lao. Với những bộ trang phục nhiều màu sắc, mặt nạ, đạo cụ cùng âm thanh trống, chiêng và các động tác múa giàu tính biểu tượng, các nghệ nhân đã tái hiện câu chuyện về sứ giả năm quốc gia đến chúc mừng chiến thắng của vua Lê Hoàn theo truyền thuyết dân gian. Mỗi điệu múa mang một phong cách riêng, phản ánh sự giao thoa văn hóa nhưng vẫn thống nhất trong tổng thể nghệ thuật độc đáo của trò Xuân Phả.

Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức biểu diễn, khán giả còn có cơ hội giao lưu trực tiếp với các nghệ nhân để tìm hiểu về nguồn gốc, ý nghĩa và quá trình gìn giữ di sản. Nhiều bạn trẻ chăm chú lắng nghe những chia sẻ về hành trình học nghề, luyện tập và truyền dạy trò Xuân Phả qua nhiều thế hệ. Nghệ nhân Bùi Văn Hùng cho biết, để trở thành người biểu diễn trò Xuân Phả, điều quan trọng nhất là tình yêu quê hương và niềm đam mê với di sản, bởi chỉ khi thực sự thấu hiểu giá trị lịch sử và văn hóa thì người nghệ nhân mới có thể truyền tải trọn vẹn tinh thần của trò diễn.

Sự kiện cho thấy xu hướng đưa di sản ra khỏi không gian biểu diễn truyền thống để hòa vào đời sống đương đại. Trong khung cảnh cổ kính của Hồ Văn, những tiết mục dân gian không hề tạo cảm giác xa cách mà ngược lại trở nên gần gũi, thu hút cả trẻ em, thanh niên lẫn người lớn tuổi. Nhiều gia đình đưa con nhỏ đến xem, tranh thủ giới thiệu cho các em về một loại hình nghệ thuật từng được gìn giữ qua nhiều thế hệ ở làng Xuân Phả, tỉnh Thanh Hóa.

Việc lựa chọn Hồ Văn làm không gian tổ chức cũng phù hợp với định hướng phát triển nơi đây thành điểm đến trải nghiệm văn hóa của Thủ đô. Bên cạnh các hoạt động làng nghề, triển lãm và nghệ thuật truyền thống, những chương trình như "Trò Trăng Trò Trống" góp phần làm phong phú sản phẩm văn hóa, đồng thời tạo thêm lý do để người dân và du khách quay trở lại khám phá di sản theo những cách mới mẻ.

Hồ Chương (Tổng hợp)