Từ sáng sớm ngày 27/6, không khí tại khu vực Vực Rào, thôn Nam Viên, xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh) đã trở nên nhộn nhịp khi người dân mang theo nơm, vó, rớ và nhiều dụng cụ đánh bắt truyền thống tập trung chuẩn bị cho lễ hội đánh cá thường niên. Đây là một trong những lễ hội dân gian độc đáo của địa phương, được duy trì khoảng 300 năm và trở thành nét đẹp văn hóa đặc sắc của vùng đất ven chân núi Hồng Lĩnh.

Đông đảo người dân tham dự lễ hội đánh cá Vực Rào năm nay. Ảnh: Báo Hà Tĩnh

Sau hồi trống khai hội, hàng trăm "nơm thủ" đồng loạt lội xuống đầm Vực Rào để bắt đầu cuộc săn cá đầy hào hứng. Tiếng nơm úp xuống mặt nước xen lẫn tiếng reo hò, cổ vũ tạo nên bầu không khí sôi động. Dù mục tiêu là bắt được những con cá lớn, điều hấp dẫn nhất của lễ hội lại nằm ở niềm vui được cùng nhau trải nghiệm một phong tục lâu đời, nơi mọi khoảng cách về tuổi tác hay nghề nghiệp dường như được xóa nhòa.

Đầm Vực Rào có chiều dài hơn 1km, diện tích khoảng 30 ha và là nơi sinh sống của nhiều loài cá nước ngọt như cá trắm, cá mè, cá rô, cá trôi, cá lóc... Trước ngày diễn ra lễ hội, toàn bộ hoạt động đánh bắt tại khu vực này đều được tạm dừng để nguồn cá sinh trưởng tự nhiên, tạo điều kiện cho ngày hội diễn ra trọn vẹn. Năm nay, mực nước khá thấp giúp việc đánh bắt thuận lợi hơn, vì vậy nhiều người nhanh chóng có được "chiến lợi phẩm" chỉ sau ít phút xuống đầm.

Không chỉ người dân địa phương, lễ hội còn thu hút nhiều du khách từ các vùng lân cận. Có người năm nào cũng trở lại để hòa mình vào không khí náo nhiệt, có người lần đầu tham dự nhưng nhanh chóng bị cuốn hút bởi nét mộc mạc của một lễ hội gắn liền với đời sống nông nghiệp. Niềm vui hiện rõ trên gương mặt của cả người lớn lẫn trẻ nhỏ khi tự tay bắt được những con cá tươi dưới làn nước mát.

Mỗi người một dụng cụ cùng thi xem ai bắt được "chiến lợi phẩm" to nhất. Ảnh: Báo Hà Tĩnh

Theo các bậc cao niên, lễ hội đánh cá Vực Rào ra đời với ý nghĩa khuyến nông, khuyến ngư, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống ấm no. Trải qua hơn 300 năm, dù cuộc sống có nhiều đổi thay, người dân nơi đây vẫn gìn giữ lễ hội như một phần ký ức văn hóa không thể thiếu. Đây cũng là dịp để con cháu xa quê trở về sum họp, cùng tham gia các hoạt động cộng đồng và thắt chặt tình làng nghĩa xóm.

Bên cạnh yếu tố văn hóa, lễ hội còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Hà Tĩnh đến với du khách. Khung cảnh hàng trăm người cùng lội xuống đầm, tiếng cười nói rộn rã giữa không gian làng quê thanh bình tạo nên những hình ảnh vừa sống động vừa giàu bản sắc. Đây cũng là dịp để du khách hiểu thêm về đời sống lao động, phong tục và tinh thần gắn bó với thiên nhiên của cư dân vùng đồng bằng ven núi Hồng Lĩnh.

Niềm phấn khởi của người dân khi bắt được cá to. Ảnh: Báo Hà Tĩnh

Khép lại ngày hội, Ban Tổ chức trao giải cho những người bắt được cá có trọng lượng lớn nhất. Tuy nhiên, phần thưởng ý nghĩa hơn cả chính là niềm vui được cùng nhau gìn giữ một lễ hội truyền thống đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Trong nhịp sống hiện đại, lễ hội đánh cá Vực Rào vẫn giữ nguyên sức sống, trở thành biểu tượng cho tinh thần đoàn kết cộng đồng và là một trong những nét đẹp văn hóa đặc sắc của Hà Tĩnh cần được tiếp tục bảo tồn, phát huy.

Hồng Hoa (Tổng hợp)