Theo kế hoạch, từ ngày 17 đến 24/8/2026, Giáo sư Rima Hooja - chuyên gia của ICOMOS đến từ Ấn Độ - sẽ trực tiếp khảo sát thực địa tại Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê (An Giang). Chuyến công tác diễn ra sau khi hồ sơ đề cử của Việt Nam đã vượt qua vòng thẩm định kỹ thuật của Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO và chính thức được chuyển sang ICOMOS để thực hiện quy trình đánh giá độc lập.

Đây được xem là giai đoạn mang ý nghĩa quyết định trong lộ trình đưa Óc Eo - Ba Thê trở thành Di sản văn hóa thế giới. Kết quả khảo sát thực địa cùng báo cáo đánh giá của ICOMOS sẽ là cơ sở quan trọng để Ủy ban Di sản Thế giới xem xét việc ghi danh di sản trong kỳ họp dự kiến diễn ra năm 2027.

Di tích khảo cổ Nam Linh Sơn Tự thuộc nền văn hóa Óc Eo ở núi Ba Thê. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên/Wikimedia Commons

Để chuẩn bị cho đợt thẩm định, tỉnh An Giang đang khẩn trương hoàn thiện mọi điều kiện cần thiết. Địa phương dự kiến tổ chức một hội nghị khoa học nhằm rà soát toàn bộ công tác chuẩn bị trước khi đoàn chuyên gia đến làm việc. Đồng thời, nhiều hạng mục tại khu di tích cũng được đầu tư chỉnh trang, từ tu bổ các điểm khảo cổ như Linh Sơn Bắc, Gò Sáu Thuận, Gò Giồng Cát đến lắp đặt hệ thống bảng thuyết minh tại 16 điểm di tích thành phần, nâng cấp nhà trưng bày và cải thiện cảnh quan, hạ tầng phục vụ công tác khảo sát cũng như đón khách tham quan.

Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là quần thể gồm 16 di tích thành phần, phân bố trên diện tích hơn 453 ha. Đây là trung tâm tiêu biểu của nền văn hóa Óc Eo, gắn với Vương quốc Phù Nam phát triển rực rỡ từ thế kỷ I đến thế kỷ VII sau Công nguyên. Những phát hiện khảo cổ tại đây đã cung cấp nhiều bằng chứng về một đô thị cổ và cảng thị quốc tế sầm uất, nơi diễn ra các hoạt động giao thương, tôn giáo và giao lưu văn hóa giữa Đông Nam Á với Ấn Độ, Trung Hoa và khu vực Địa Trung Hải.

Theo các nhà nghiên cứu, chính sự giao thoa văn hóa cùng hệ thống di tích, hiện vật phong phú đã tạo nên "giá trị nổi bật toàn cầu" - tiêu chí quan trọng để một di sản được UNESCO xem xét ghi danh. Không chỉ phản ánh trình độ phát triển của cư dân cổ, Óc Eo - Ba Thê còn góp phần làm sáng tỏ lịch sử hình thành và phát triển của một nền văn minh từng giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới thương mại quốc tế cổ đại.

Hòa Vang (Tổng hợp)