Tôi là một mẹ bỉm sữa đang nuôi con nhỏ, mỗi ngày trôi qua đều gắn với câu hỏi rất đơn giản mà cũng rất ám ảnh: hôm nay con ăn gì, uống gì để an toàn? Tôi đã từng nghĩ chỉ cần chọn hàng có thương hiệu, có nhãn mác, có tem kiểm định là đủ yên tâm. Nhưng rồi từ vụ phát hiện một công ty đồ hộp lớn nhập thịt lợn nhiễm bệnh để làm pate, xúc xích cho đến thông tin thu hồi sữa công thức dành cho trẻ em như NAN, cảm giác an tâm mong manh đó sụp đổ rất nhanh. Là một người mẹ, tôi không sợ thiếu ăn cho con, tôi chỉ sợ mình vô tình cho con ăn phải thứ gây hại, mà điều đáng sợ nhất là mình không hề hay biết.

Khi chưa có con, những tin tức về thực phẩm bẩn với tôi chỉ dừng lại ở mức “đáng lo”. Nhưng từ ngày làm mẹ, mỗi dòng tin kiểu đó đều khiến tim tôi thắt lại. Bởi đằng sau những sản phẩm được bày bán ngay ngắn trên kệ siêu thị, đằng sau những lon sữa, hộp pate, gói xúc xích nhìn có vẻ vô hại là sức khỏe non nớt của một đứa trẻ chưa có khả năng tự bảo vệ mình. Con tôi không thể chọn, không thể từ chối, không thể phân biệt đâu là an toàn hay không, mọi quyết định đều nằm trong tay người lớn, cụ thể là trong tay tôi.

Điều khiến tôi sợ không chỉ là thực phẩm bẩn tồn tại, mà là nó tồn tại ngay trong những sản phẩm từng được xem là “đáng tin”. Thịt lợn nhiễm bệnh, nếu nhìn bằng mắt thường, rất khó để một người tiêu dùng bình thường nhận ra. Khi nó được xay nhuyễn, tẩm ướp, đóng hộp, dán nhãn, trở thành pate hay xúc xích thì lại càng không ai có thể biết. Sữa công thức cũng vậy, với các bà mẹ bỉm sữa, sữa gần như là nguồn dinh dưỡng sống còn, nhất là khi không phải ai cũng đủ sữa mẹ hoặc có điều kiện nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ. Việc nghe tin sữa bị thu hồi khiến nhiều người mẹ hoang mang, bởi trong khoảnh khắc đó, câu hỏi bật ra đầu tiên không phải là lỗi do đâu, mà là “liệu con mình có đang dùng loại đó không”.

Nuôi con trong bối cảnh này giống như đi trong một ma trận, nơi mọi thứ đều có vẻ an toàn nhưng lại tiềm ẩn rủi ro. Tôi đứng trước quầy hàng mà không biết nên tin vào điều gì. Tin vào thương hiệu lâu năm ư? Nhưng thương hiệu cũng có thể sai. Tin vào tem kiểm định ư? Nhưng kiểm định cũng có thể bị qua mặt. Tin vào giá cao ư? Nhưng đắt tiền không đồng nghĩa với sạch. Cuối cùng, người mẹ chỉ còn cách tự xoay xở trong sự bất an, vừa mua, vừa nghi ngờ, vừa hy vọng mình đã chọn đúng.

Có những đêm tôi nằm nhìn con ngủ, lòng chợt dấy lên nỗi sợ mơ hồ. Lỡ như hôm nay mình đã cho con ăn phải thứ gì đó không tốt thì sao? Lỡ như tác hại không đến ngay mà âm thầm tích tụ thì sao? Làm mẹ rồi mới hiểu, nỗi sợ lớn nhất không phải là con ốm một trận có thể chữa được, mà là những hệ lụy dài lâu do thực phẩm không an toàn để lại, thứ mà không một người mẹ nào muốn đối mặt.

Điều đau lòng là nhiều khi, người mẹ không hề cẩu thả. Chúng tôi đọc nhãn mác, xem hạn sử dụng, chọn nơi bán uy tín, hỏi kinh nghiệm nhau trong các hội nhóm nuôi con. Thế nhưng, chừng đó vẫn chưa đủ để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Khi những vụ việc bị phanh phui, người mẹ thường chỉ biết thở dài và tự trách mình, dù lỗi không hoàn toàn thuộc về mình. Cảm giác bất lực đó rất thật, rất nặng nề, bởi mình đã cố gắng hết sức trong khả năng của một người tiêu dùng nhỏ bé.

Giữa “ma trận” thực phẩm bẩn, nhiều mẹ như tôi bắt đầu quay về những lựa chọn tốn công hơn nhưng đem lại cảm giác kiểm soát tốt hơn. Có người học nấu ăn cho con từ những nguyên liệu đơn giản nhất. Có người tự trồng rau, trồng gừng, trồng hành trên ban công, không phải vì muốn sống xanh cao siêu gì, mà đơn giản vì muốn biết thứ con mình ăn được sinh ra như thế nào. Tôi cũng vậy, tôi dần tin vào những gì mình nhìn thấy, mình chạm tay vào, mình tự làm, hơn là những thứ đã qua quá nhiều khâu trung gian.

Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng có điều kiện hay thời gian để tự cung tự cấp. Và không phải người mẹ nào cũng đủ kiến thức để kiểm soát mọi thứ. Vì thế, nỗi sợ vẫn còn đó, len lỏi trong từng quyết định mua sắm. Làm mẹ trong thời đại này không chỉ là cho con ăn no, mà là một cuộc chiến thầm lặng để giữ con an toàn giữa quá nhiều rủi ro vô hình.

Tôi viết những dòng này không phải để gieo thêm hoang mang, mà để nói lên tiếng lòng của rất nhiều bà mẹ giống tôi. Chúng tôi không đòi hỏi những điều quá xa vời, chỉ mong thực phẩm được làm đúng, kiểm soát đúng, và sai thì phải được phát hiện sớm, xử lý nghiêm. Bởi phía sau mỗi hộp pate, mỗi lon sữa, mỗi gói xúc xích là một đứa trẻ, là niềm tin của một người mẹ, và là tương lai của cả một gia đình.

Làm mẹ bỉm sữa giữa thời “thực phẩm bẩn” không khác gì đi trên dây, chông chênh và đầy lo lắng. Nhưng dù sợ, chúng tôi vẫn phải bước tiếp, vẫn phải chọn, vẫn phải nuôi con lớn lên từng ngày. Chỉ mong rằng, một ngày nào đó, người mẹ có thể đứng trước quầy thực phẩm mà không cần phải tự hỏi quá nhiều, không cần phải lo lắng quá mức, và có thể yên tâm rằng thứ mình chọn cho con là an toàn, đúng nghĩa an toàn.

Hạnh Nguyên