Lợi ích của ngải cứu: Công dụng sức khỏe và tác dụng phụ cần lưu ý
- Lợi ích của ngải cứu được thể hiện ở phương diện ẩm thực lẫn cây thuốc. Emdep sẽ bật mí cho bạn bí quyết để sử dụng loại thảo dược quý giá này nhé.
Tin liên quan
Lợi ích của ngải cứu được nhiều người quan tâm bởi đây là loại cây vừa được sử dụng trong ẩm thực, vừa xuất hiện trong các bài thuốc y học cổ truyền. Ngải cứu chứa một số hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học, nhưng không phải công dụng nào cũng đã được khoa học chứng minh trên người.
Ngải cứu là cây gì?
Ngải cứu có tên khoa học là Artemisia vulgaris, thuộc họ Cúc (Asteraceae). Đây là loại cây thân thảo, có mùi thơm đặc trưng, lá màu xanh ở mặt trên và thường có lớp lông trắng ở mặt dưới.
Ngải cứu được sử dụng phổ biến trong ẩm thực ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Lá ngải cứu có thể dùng để chế biến các món ăn như trứng rán ngải cứu, gà hầm ngải cứu hoặc làm nguyên liệu trong một số món canh.
Trong y học cổ truyền, ngải cứu còn được sử dụng dưới nhiều hình thức như sắc uống, đắp ngoài hoặc cứu ngải. Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận loại cây này chứa flavonoid, tinh dầu và các hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm.
Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chưa đủ để khẳng định ngải cứu có thể điều trị bệnh hoặc phòng ngừa các vấn đề sức khỏe ở người.
![]()
Lợi ích của ngải cứu đối với sức khỏe
Ngải cứu được sử dụng trong phương pháp cứu ngải
Cứu ngải là phương pháp thuộc y học cổ truyền, sử dụng ngải cứu khô cuộn thành điếu hoặc chế thành dạng phù hợp rồi đốt để tạo nhiệt, tác động lên một số huyệt vị trên cơ thể.
Theo quan niệm y học cổ truyền, phương pháp này được sử dụng nhằm hỗ trợ lưu thông khí huyết, làm ấm cơ thể và giảm đau. Một số nghiên cứu hiện đại cũng đã khảo sát tác động của cứu ngải đối với tình trạng đau nhức cơ xương khớp và một số triệu chứng khác.
Tuy nhiên, bằng chứng hiện có còn hạn chế và chưa đủ để khẳng định cứu ngải có thể điều trị các bệnh lý như viêm khớp, hen suyễn hoặc rối loạn tiêu hóa. Phương pháp này cũng không thể thay thế thuốc và các biện pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.
Khi thực hiện cứu ngải, người dùng cần chú ý khoảng cách giữa nguồn nhiệt và da để tránh bỏng. Không nên tự ý đốt ngải cứu trong phòng kín vì khói có thể gây khó chịu, kích ứng đường hô hấp.
Ngải cứu có thể hỗ trợ tiêu hóa không?
Ngải cứu có mùi thơm và vị đắng đặc trưng nên thường được sử dụng làm gia vị trong các món ăn. Trong y học cổ truyền, loại cây này cũng được dùng trong một số bài thuốc liên quan đến tiêu hóa.
Một số hợp chất thực vật trong ngải cứu đang được nghiên cứu về hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định ăn hoặc uống ngải cứu giúp kích thích tiết dịch vị, tăng sản xuất enzyme tiêu hóa hay cải thiện khả năng hấp thu dưỡng chất ở người.
Vì vậy, không nên xem ngải cứu là phương pháp điều trị chứng biếng ăn, đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Nếu thường xuyên gặp các triệu chứng này, người bệnh nên tìm hiểu nguyên nhân và thăm khám khi cần thiết.
Ngải cứu chứa các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa
Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất ngải cứu chứa các hợp chất thực vật như flavonoid và một số thành phần phenolic có khả năng chống oxy hóa.
Chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do. Đây là những phân tử có thể gây tổn thương tế bào khi tích tụ quá mức trong cơ thể.
Ngoài ra, một số nghiên cứu thực nghiệm còn ghi nhận hoạt tính chống viêm của chiết xuất ngải cứu. Tuy nhiên, kết quả này chưa đủ để kết luận sử dụng ngải cứu có thể điều trị viêm khớp, hen suyễn, đau nhức cơ hoặc ngăn ngừa các bệnh mạn tính ở người.
Người dùng nên phân biệt rõ hoạt tính sinh học được ghi nhận trong nghiên cứu với hiệu quả điều trị thực tế. Không nên tự ý sử dụng ngải cứu với mục đích thay thế thuốc chống viêm hoặc các phương pháp điều trị chuyên khoa.
Tác dụng phụ và những rủi ro khi sử dụng ngải cứu
Mặc dù ngải cứu được sử dụng trong ẩm thực và y học cổ truyền, việc dùng không đúng cách hoặc sử dụng các chế phẩm đậm đặc có thể tiềm ẩn rủi ro.
Nguy cơ dị ứng và kích ứng da
![]()
Ngải cứu thuộc họ Cúc nên có thể gây phản ứng dị ứng ở một số người nhạy cảm với loại cây này hoặc phấn hoa của các thực vật có liên quan.
Các biểu hiện có thể gặp gồm:
Ngứa da, nổi mẩn đỏ hoặc phát ban.
Hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt.
Kích ứng da khi tiếp xúc trực tiếp với lá hoặc chế phẩm từ ngải cứu.
Người từng bị dị ứng với ngải cứu hoặc các cây thuộc họ Cúc nên thận trọng khi sử dụng. Nếu xuất hiện khó thở, sưng môi, lưỡi hoặc họng sau khi tiếp xúc, cần được cấp cứu ngay.
Nguy cơ bỏng và ảnh hưởng từ khói khi cứu ngải
Cứu ngải sử dụng nhiệt từ việc đốt ngải cứu nên có nguy cơ gây bỏng, phồng rộp hoặc tổn thương da nếu thực hiện không đúng kỹ thuật.
Bên cạnh đó, khói từ quá trình đốt có thể gây kích ứng mắt và đường hô hấp. Người mắc bệnh hô hấp, hen suyễn hoặc nhạy cảm với khói nên tránh tự thực hiện phương pháp này trong không gian kín.
Nếu muốn áp dụng cứu ngải, bạn nên tìm đến cơ sở y tế hoặc người có chuyên môn được đào tạo, không tự ý thực hiện tại nhà khi chưa nắm rõ kỹ thuật.
Phụ nữ mang thai và cho con bú cần thận trọng
Phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng ngải cứu dưới dạng thuốc uống, cao chiết, tinh dầu hoặc chế phẩm thảo dược đậm đặc. Độ an toàn của ngải cứu trong thai kỳ chưa được xác lập đầy đủ.
Một số tài liệu y học cổ truyền đề cập đến tác động của ngải cứu đối với kinh nguyệt và tử cung, nhưng chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định loại cây này có thể điều hòa kinh nguyệt hoặc điều trị các vấn đề phụ khoa.
Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng ngải cứu với mục đích điều trị hoặc dùng các sản phẩm bổ sung từ loại cây này.
Lưu ý khi sử dụng ngải cứu cùng thuốc điều trị
Các chế phẩm ngải cứu có thể có thành phần và nồng độ hoạt chất khác nhau. Hiện chưa có đủ dữ liệu lâm sàng để xác định đầy đủ nguy cơ tương tác giữa ngải cứu và các loại thuốc điều trị.
Vì vậy, người đang sử dụng thuốc thường xuyên, mắc bệnh mạn tính hoặc có tiền sử dị ứng nên trao đổi với bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng cao ngải cứu, tinh dầu hoặc chiết xuất đậm đặc.
Không nên tự ý kết hợp ngải cứu với thuốc điều trị hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian thay cho phác đồ đã được bác sĩ chỉ định.
Cách sử dụng ngải cứu an toàn
![]()
Để hạn chế rủi ro khi sử dụng, bạn nên lưu ý một số nguyên tắc sau:
Ưu tiên dùng làm thực phẩm: Có thể sử dụng ngải cứu như một loại rau gia vị trong các món ăn với lượng phù hợp.
Không tự ý uống nước ngải cứu kéo dài: Chưa có đủ dữ liệu xác định liều lượng và thời gian sử dụng an toàn đối với các chế phẩm uống từ ngải cứu.
Thận trọng với tinh dầu và cao chiết: Những sản phẩm này có thể chứa hoạt chất ở nồng độ cao hơn so với lá dùng trong chế biến món ăn.
Không dùng để thay thế thuốc: Ngải cứu không phải phương pháp điều trị đã được chứng minh cho các bệnh lý như hen suyễn, viêm khớp, rối loạn kinh nguyệt hay bệnh tiêu hóa.
Ngừng sử dụng khi có phản ứng bất thường: Nếu xuất hiện ngứa, phát ban, khó chịu đường hô hấp hoặc triệu chứng bất thường khác, cần ngừng tiếp xúc và tìm tư vấn y tế.
Ngải cứu là loại cây quen thuộc trong ẩm thực và y học cổ truyền, đồng thời chứa một số hợp chất thực vật đang được nghiên cứu về hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm. Tuy nhiên, các lợi ích này chưa đồng nghĩa với khả năng điều trị hoặc phòng ngừa bệnh ở người. Để bảo vệ sức khỏe, bạn nên sử dụng ngải cứu đúng mục đích, không lạm dụng các chế phẩm đậm đặc và tham khảo ý kiến bác sĩ khi có bệnh lý hoặc thuộc nhóm cần thận trọng.
Thiên Khuê (Tổng hợp)
Nhanh tay nhận ngay quà tặng 300k!
Gói quà 300k dành riêng cho bạn khi đăng ký tích điểm MyPoint. Tích điểm cho mọi hoạt động nạp thẻ, mua sắm và nhận tin về đọc báo tích điểm sớm nhất




