Đối với người dân Chi Lăng (Lạng Sơn), mùa na không chỉ là thời điểm thu hoạch nông sản mà còn là mùa của niềm vui, của những chuyến xe chở đầy thành quả lao động sau nhiều tháng chăm sóc. Từ sáng sớm, khắp các triền núi đã rộn ràng tiếng nói cười của người dân đi hái na. Những chiếc gùi đầy ắp quả được cẩn thận vận chuyển xuống chân núi trước khi đưa đến các điểm thu mua và phân phối đi nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Na Chi Lăng từ lâu đã trở thành thương hiệu nổi tiếng nhờ hương vị riêng khó nhầm lẫn. Khác với nhiều vùng trồng na khác, cây na ở đây sinh trưởng trên địa hình núi đá vôi. Bộ rễ phải len lỏi qua các khe đá để tìm nguồn dinh dưỡng, trong khi cây hấp thụ lượng ánh nắng dồi dào cùng điều kiện khí hậu đặc trưng của vùng Đông Bắc. Chính những yếu tố ấy đã tạo nên những quả na có vỏ mỏng, mắt đều, thịt dày, ít hạt và vị ngọt thanh.

Người dân địa phương thường ví việc trồng na trên núi đá như một hành trình “gieo cây trên đá”. Để có được vụ mùa bội thu, họ phải leo núi chăm sóc cây, tỉa cành, thụ phấn và bảo vệ quả trong điều kiện địa hình nhiều dốc đứng. Không ít vườn na nằm trên những sườn núi cao, việc vận chuyển phân bón hay thu hoạch đều chủ yếu dựa vào sức người.

Những cành na trĩu quả tại Chi Lăng (Lạng Sơn). Ảnh: Đặc sản Lạng Sơn

Những năm gần đây, nhiều nhà vườn đã áp dụng kỹ thuật sản xuất theo hướng an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, na Chi Lăng không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn từng bước mở rộng thị trường, trở thành một trong những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Lạng Sơn.

Mỗi độ na chín, Chi Lăng lại khoác lên mình diện mạo khác biệt. Những cung đường dẫn vào vùng trồng na nhộn nhịp hơn thường ngày, các điểm bán hàng đông khách ghé mua. Nhiều du khách cũng lựa chọn thời điểm này để đến tham quan các vườn na, tận tay hái những quả vừa chín tới và tìm hiểu câu chuyện về loại cây đã gắn bó với đời sống người dân nơi đây suốt nhiều thập kỷ.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, cây na còn góp phần tạo nên bản sắc riêng cho vùng đất Chi Lăng. Hình ảnh những vườn na xanh tốt trên núi đá đã trở thành biểu tượng quen thuộc mỗi khi nhắc đến Lạng Sơn. Đó là minh chứng cho sự cần cù, sáng tạo của người dân trong việc biến những sườn núi đá khô cằn thành vùng cây trái trù phú.

Mùa na Chi Lăng vì thế không đơn thuần là mùa thu hoạch nông sản. Đó còn là mùa của hương vị, của những câu chuyện lao động bền bỉ và niềm tự hào về một đặc sản đã làm nên tên tuổi cho vùng đất Lạng Sơn. Ai từng thưởng thức những múi na trắng ngần, mềm ngọt giữa tiết trời cuối hè hẳn sẽ hiểu vì sao loại quả này lại được nhiều người mong đợi mỗi năm đến vậy.

Châu Long (Tổng hợp)