Bị chó nhà cắn vẫn có nguy cơ mắc bệnh dại, ngay cả khi con vật được nuôi trong nhà hoặc đã tiêm phòng. Người bị cắn cần rửa vết thương dưới vòi nước với xà phòng trong ít nhất 15 phút và đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại nếu cần. Không nên chủ quan hoặc chờ chó xuất hiện dấu hiệu bất thường mới đi khám.

Bị chó nhà cắn có cần chích ngừa không?

Bị chó nhà cắn có thể cần tiêm vắc xin phòng dại. Việc có cần tiêm hay không phụ thuộc vào mức độ phơi nhiễm, đặc điểm vết thương, tình trạng sức khỏe của con vật và tiền sử tiêm phòng của người bị cắn. Người dân không nên tự đánh giá nguy cơ chỉ dựa vào việc chó là vật nuôi trong gia đình.

Virus dại có thể truyền sang người qua nước bọt của động vật nhiễm bệnh, chủ yếu thông qua vết cắn, vết cào làm tổn thương da hoặc khi nước bọt tiếp xúc với niêm mạc, vùng da bị tổn thương. Khi virus xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương và các triệu chứng bệnh dại xuất hiện, bệnh gần như luôn gây tử vong. Tuy nhiên, bệnh có thể được phòng ngừa hiệu quả nếu người phơi nhiễm được xử trí kịp thời.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người bị động vật nghi mắc bệnh dại cắn hoặc cào cần được rửa vết thương ngay và đến cơ sở y tế để đánh giá chỉ định dự phòng sau phơi nhiễm.

Những trường hợp cần đặc biệt lưu ý gồm:

Bị chó cắn làm rách da, chảy máu hoặc có vết thương sâu.

Bị chó cào gây trầy xước da, kể cả khi không chảy máu.

Nước bọt của chó tiếp xúc với vết thương hở, mắt, mũi hoặc miệng.

Chó có biểu hiện bất thường, nghi mắc bệnh dại, bỏ đi hoặc không thể theo dõi.

Không xác định được tình trạng tiêm phòng của chó hoặc chó chưa được tiêm phòng đầy đủ.

Vết thương ở đầu, mặt, cổ, bàn tay, ngón tay hoặc bộ phận sinh dục cần được đánh giá khẩn trương do có thể liên quan đến nguy cơ phơi nhiễm nghiêm trọng hoặc tổn thương cấu trúc quan trọng.

Nếu bị chó liếm trên vùng da hoàn toàn lành lặn, nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại khác với trường hợp nước bọt tiếp xúc với da bị tổn thương hoặc niêm mạc. Dù vậy, nếu không chắc chắn về tình trạng vết thương, người dân nên hỏi ý kiến nhân viên y tế.

Bị chó nhà cắn có cần chích ngừa không?

Bị chó nhà cắn cần làm gì ngay?

Sơ cứu đúng cách giúp giảm nguy cơ nhiễm virus dại và các vi khuẩn gây nhiễm trùng. Người bị cắn nên thực hiện những bước sau.

Rửa vết thương bằng xà phòng và nước sạch

Đưa vùng bị cắn dưới vòi nước chảy, rửa kỹ bằng xà phòng trong ít nhất 15 phút. Cần làm sạch nhẹ nhàng toàn bộ vùng da bị tổn thương, tránh chà xát mạnh khiến vết thương nặng hơn.

Sau khi rửa, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn phù hợp theo hướng dẫn y tế. Không bôi ớt, lá cây, vôi, axit, các chất kích ứng hoặc mẹo dân gian lên vết thương. Những cách này không giúp phòng bệnh dại và có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.

Nếu vết thương chảy máu nhiều, dùng gạc sạch ép trực tiếp lên vị trí tổn thương và đến cơ sở cấp cứu. Không tự khâu hoặc cố xử lý vết thương sâu tại nhà.

Đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ

Sau khi sơ cứu, người bị chó cắn cần đến cơ sở y tế có dịch vụ tư vấn và tiêm phòng dại càng sớm càng tốt. Bác sĩ sẽ đánh giá vị trí, mức độ vết thương, hoàn cảnh bị cắn, tình trạng của chó và lịch sử tiêm vắc xin dại của người bệnh.

Tùy trường hợp, người bị cắn có thể được chỉ định vắc xin phòng dại, huyết thanh kháng dại hoặc kháng thể đơn dòng kháng dại nếu phù hợp với phác đồ áp dụng. Người đã từng tiêm phòng dại đầy đủ cũng cần thông báo với bác sĩ để được hướng dẫn lịch tiêm khi phơi nhiễm trở lại.

Không nên trì hoãn việc đi khám để chờ xem chó có phát bệnh hay không. Việc theo dõi con vật cần được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thú y và nhân viên y tế.

Theo dõi chó và kiểm tra nguy cơ uốn ván

Nếu có thể thực hiện an toàn, hãy giữ chó trong khu vực kiểm soát và phối hợp với cơ quan thú y để theo dõi tình trạng sức khỏe của con vật. Thông báo cho nhân viên y tế về lịch tiêm phòng dại, các biểu hiện bất thường và thời điểm xảy ra vết cắn.

Bên cạnh bệnh dại, vết chó cắn còn có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván xâm nhập vào cơ thể. Bác sĩ sẽ kiểm tra tiền sử tiêm phòng uốn ván và cân nhắc tiêm nhắc lại hoặc các biện pháp dự phòng khác tùy theo tình trạng vết thương.

Bị chó nhà cắn nhưng chó đã tiêm phòng dại có cần tiêm không?

Chó đã được tiêm phòng dại đầy đủ có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc có thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ lây truyền sang người.

Việc đánh giá còn phụ thuộc vào hồ sơ tiêm phòng, tình trạng sức khỏe của chó, hoàn cảnh xảy ra vết cắn và tình hình bệnh dại tại địa phương. Nếu chó có biểu hiện bất thường hoặc không thể theo dõi, người bị cắn càng cần được đánh giá sớm.

Ngay cả khi chó đang khỏe mạnh, người bị cắn vẫn nên đến cơ sở y tế để được tư vấn. Nhân viên y tế sẽ quyết định có cần tiêm vắc xin ngay hay áp dụng cách xử trí khác dựa trên hướng dẫn chuyên môn và nguy cơ cụ thể.

Không nên tự trì hoãn tiêm phòng chỉ vì chó đã được tiêm vắc xin hoặc vết cắn xảy ra trong nhà.

Bị chó nhà cắn không chích ngừa có nguy hiểm không?

Nếu vết cắn khiến virus dại xâm nhập vào cơ thể mà người bệnh không được dự phòng phù hợp, bệnh dại có thể tiến triển và gây tử vong. Tuy nhiên, không phải mọi vết chó cắn đều đồng nghĩa với việc người bị cắn đã nhiễm virus dại.

Điều quan trọng là xác định đúng mức độ phơi nhiễm và thực hiện biện pháp dự phòng khi có chỉ định. Không nên đợi xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau hoặc tê bất thường tại vết cắn, khó nuốt, sợ nước hay kích động mới đi khám. Khi bệnh dại đã biểu hiện triệu chứng lâm sàng, khả năng điều trị thành công gần như không có.

Nếu đã bị chó cắn vài ngày nhưng chưa tiêm phòng, người bị cắn vẫn cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá. Không nên cho rằng đã qua thời điểm ban đầu thì tiêm phòng không còn tác dụng.

Những biến chứng có thể xảy ra sau khi bị chó cắn

Ngoài nguy cơ bệnh dại, vết chó cắn có thể gây tổn thương mô và các biến chứng khác nếu không được xử trí phù hợp.

Nhiễm trùng vết thương

Răng chó có thể đưa vi khuẩn từ khoang miệng vào mô dưới da. Vết thương có nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt khi sâu, dập nát hoặc nằm ở bàn tay và các vị trí khó làm sạch.

Các dấu hiệu cần chú ý gồm sưng, nóng, đỏ, đau tăng dần, chảy mủ hoặc sốt. Nếu xuất hiện những biểu hiện này, người bệnh cần được khám để đánh giá và điều trị. Bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh tùy theo mức độ tổn thương và nguy cơ nhiễm trùng.

Tổn thương cơ, gân, dây thần kinh và mạch máu

Vết cắn sâu có thể làm tổn thương cơ, gân, dây thần kinh hoặc mạch máu bên dưới da. Người bị cắn có thể đau nhiều, tê bì, giảm cảm giác, yếu chi, hạn chế vận động hoặc chảy máu kéo dài.

Với vết thương sâu, vết cắn ở bàn tay, mặt hoặc gần khớp, người bệnh cần được kiểm tra để xác định mức độ tổn thương và có phương án xử trí thích hợp.

Uốn ván và sẹo

Vết cắn làm rách da có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn gây uốn ván xâm nhập. Nguy cơ phụ thuộc vào đặc điểm vết thương và tình trạng tiêm chủng của người bệnh.

Ngoài ra, vết cắn sâu hoặc dập nát mô có thể để lại sẹo. Việc làm sạch, điều trị vết thương đúng cách và tái khám theo hướng dẫn giúp giảm nguy cơ biến chứng, nhưng không thể bảo đảm vết thương sẽ không để lại sẹo.

Bị chó nhà cắn có cần chích ngừa ngay vì có thể làm tổn thương thần kinh và cơ

Cách phòng tránh nguy cơ bị chó cắn

Để giảm nguy cơ bị chó cắn và phòng bệnh dại, các gia đình nên thực hiện những biện pháp sau:

Tiêm phòng dại cho chó đầy đủ và đúng lịch theo hướng dẫn thú y.

Không trêu chọc, đánh đập hoặc làm chó hoảng sợ khi đang ăn, ngủ hay chăm sóc con non.

Hướng dẫn trẻ không tự ý tiếp cận chó lạ hoặc ôm, kéo tai, đuôi chó.

Sử dụng dây dắt và biện pháp kiểm soát phù hợp khi đưa chó ra nơi công cộng.

Chủ động tìm kiếm tư vấn y tế nếu bị cắn, cào hoặc có nguy cơ tiếp xúc với nước bọt của động vật qua da tổn thương.

Bị chó nhà cắn có cần chích ngừa không? Câu trả lời phụ thuộc vào mức độ phơi nhiễm và đánh giá chuyên môn, nhưng người bị cắn không nên chủ quan chỉ vì chó là vật nuôi trong gia đình hoặc đã được tiêm phòng. Hãy rửa vết thương bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 15 phút, sau đó đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được hướng dẫn dự phòng bệnh dại, uốn ván và xử trí các tổn thương khác khi cần thiết.

Linh Linh (tổng hợp)