Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, điện thoại thông minh, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống. Công nghệ giúp con người kết nối nhanh hơn, học tập và làm việc hiệu quả hơn, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với việc gìn giữ nếp nhà và những giá trị truyền thống được vun đắp qua nhiều thế hệ. Làm thế nào để công nghệ trở thành cầu nối thay vì khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình đang là câu hỏi được nhiều người quan tâm.

Không khó để bắt gặp hình ảnh cả gia đình quây quần trong một căn phòng nhưng mỗi người lại chăm chú vào màn hình điện thoại của riêng mình. Bữa cơm vốn là khoảng thời gian sẻ chia sau một ngày làm việc và học tập dần bị thay thế bằng những cái lướt màn hình vô thức. Trẻ em tiếp xúc với thiết bị điện tử từ rất sớm, trong khi cha mẹ cũng bận rộn với công việc trực tuyến, khiến những cuộc trò chuyện trực tiếp ngày càng thưa vắng.

Theo các chuyên gia, điều đáng lo ngại không phải là công nghệ, mà là cách con người sử dụng công nghệ. Nếu thiếu sự định hướng, các thiết bị số có thể khiến các thành viên xa cách, giảm sự gắn kết và ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách của trẻ. Ngược lại, khi được sử dụng hợp lý, công nghệ hoàn toàn có thể trở thành công cụ hỗ trợ xây dựng gia đình hạnh phúc.

Nhiều gia đình đã chủ động thiết lập những nguyên tắc riêng để giữ gìn nếp nhà trong thời đại số. Có gia đình quy định "không điện thoại trên bàn ăn", dành ít nhất một buổi tối mỗi tuần để cùng nhau trò chuyện, đọc sách hoặc chơi các trò chơi truyền thống. Một số cha mẹ đồng hành cùng con khi sử dụng internet, hướng dẫn con cách chọn lọc thông tin, ứng xử văn minh trên mạng xã hội và biết cân bằng giữa thế giới trực tuyến với cuộc sống thực.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng giáo dục bằng sự nêu gương luôn hiệu quả hơn những lời nhắc nhở. Khi cha mẹ chủ động hạn chế sử dụng điện thoại trong thời gian dành cho gia đình, trẻ sẽ dễ hình thành thói quen tích cực. Những giá trị như sự tôn trọng, yêu thương, lắng nghe hay chia sẻ vẫn luôn được truyền tải tốt nhất thông qua những hành động thường ngày chứ không phải bằng các bài giảng dài.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc giữ gìn nếp nhà cũng cần có sự thích nghi. Không nhất thiết phải quay lưng với công nghệ, nhiều gia đình tận dụng các ứng dụng để cùng lập kế hoạch sinh hoạt, lưu giữ hình ảnh, chia sẻ kỷ niệm hay kết nối với người thân ở xa. Điều quan trọng là công nghệ phục vụ con người, chứ không để con người phụ thuộc vào công nghệ.

Thông điệp được lan tỏa tại các diễn đàn về gia đình thời đại số cũng khẳng định, xây dựng gia đình hạnh phúc không đồng nghĩa với việc từ chối những tiến bộ của thời đại. Đó là sự kết hợp hài hòa giữa việc kế thừa các giá trị truyền thống với khả năng thích ứng trước những thay đổi của xã hội. Nếp nhà không chỉ nằm ở những quy tắc cứng nhắc mà còn thể hiện qua cách các thành viên quan tâm, đồng hành và tôn trọng nhau mỗi ngày.

Giữa vòng xoáy của công nghệ hiện đại, giữ nếp nhà chính là giữ lại những khoảnh khắc sum vầy, những bữa cơm đủ đầy tiếng cười và những cuộc trò chuyện chân thành. Khi mỗi gia đình biết cân bằng giữa thế giới số và đời sống thực, công nghệ sẽ không còn là rào cản mà trở thành người bạn đồng hành, góp phần vun đắp những mái ấm bền vững trong thời đại mới.

Hà An (Tổng hợp)