Dấu hiệu mọc răng ở trẻ thường xuất hiện trong năm đầu đời, khi những chiếc răng sữa đầu tiên bắt đầu nhú lên. Trẻ có thể chảy nhiều nước dãi, thích cắn nhai, nướu đỏ hoặc sưng, quấy khóc và khó ngủ. Tuy nhiên, sốt cao, tiêu chảy hoặc nôn không nên mặc định là do mọc răng. Cha mẹ cần nhận biết đúng các biểu hiện để chăm sóc trẻ phù hợp và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Trẻ mấy tháng bắt đầu mọc răng?

Phần lớn trẻ bắt đầu mọc chiếc răng đầu tiên vào khoảng 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, thời điểm mọc răng có thể khác nhau giữa từng trẻ. Một số trẻ mọc răng sớm hơn, trong khi những trẻ khác có thể bắt đầu muộn hơn.

Thông thường, răng cửa giữa ở hàm dưới là những chiếc răng đầu tiên xuất hiện. Sau đó, các răng khác lần lượt mọc lên theo trình tự tương đối nhất định. Đến khoảng 2–3 tuổi, phần lớn trẻ có đủ 20 răng sữa.

Thời điểm mọc từng chiếc răng chỉ mang tính tham khảo. Cha mẹ không nên quá lo lắng nếu trẻ mọc răng sớm hoặc muộn hơn một vài tháng so với mốc thông thường.

Thứ tự mọc răng sữa ở trẻ

Các răng sữa thường mọc theo trình tự từ nhóm răng cửa đến răng hàm. Mốc thời gian có thể thay đổi tùy từng trẻ.

• Khoảng 6 tháng: răng cửa giữa hàm dưới thường mọc trước.
• Khoảng 8 tháng: răng cửa giữa và răng cửa bên tiếp tục xuất hiện.
• Khoảng 10–12 tháng: các răng cửa bên có thể lần lượt mọc.
• Khoảng 12–16 tháng: răng hàm sữa thứ nhất bắt đầu mọc.
• Khoảng 16–20 tháng: răng nanh thường xuất hiện.
• Khoảng 20–30 tháng: răng hàm sữa thứ hai tiếp tục mọc.

Trình tự trên không phải quy luật tuyệt đối. Có trẻ mọc răng sớm hoặc muộn hơn mốc tham khảo nhưng vẫn phát triển bình thường. NHS cho biết hầu hết trẻ có đủ răng sữa vào khoảng 2–3 tuổi.

Dấu hiệu mọc răng ở trẻ thường gặp

Không phải trẻ nào cũng có biểu hiện giống nhau khi mọc răng. Một số trẻ gần như không có biểu hiện rõ ràng, trong khi những trẻ khác có thể khó chịu trong vài ngày khi răng nhú lên.

Dưới đây là những dấu hiệu mọc răng ở trẻ thường gặp:

1. Chảy nhiều nước dãi

Khi mọc răng, trẻ có thể tiết nhiều nước dãi hơn bình thường. Nước dãi chảy xuống vùng quanh miệng và cằm có thể khiến da bị ửng đỏ hoặc kích ứng.

Cha mẹ có thể dùng khăn mềm, sạch lau nhẹ nước dãi cho trẻ. Nếu vùng da quanh miệng bị kích ứng, nên giữ khu vực này khô thoáng và tránh chà xát mạnh.

2. Nướu đỏ, sưng và nhạy cảm

Vị trí răng chuẩn bị nhú có thể trở nên đỏ, hơi sưng hoặc nhạy cảm. Đây là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết khi trẻ bắt đầu mọc răng.

Trẻ có thể cảm thấy khó chịu khi bú hoặc ăn do nướu nhạy cảm hơn bình thường.

3. Trẻ thích cắn và nhai đồ vật

Một trong những dấu hiệu mọc răng ở trẻ thường gặp là trẻ liên tục đưa tay hoặc đồ vật vào miệng để cắn, nhai.

Cảm giác nhai hoặc tạo áp lực nhẹ lên nướu có thể giúp trẻ giảm cảm giác khó chịu. Cha mẹ có thể sử dụng đồ gặm nướu phù hợp với độ tuổi và luôn quan sát trẻ trong quá trình sử dụng.

Không nên cho trẻ sử dụng những vật nhỏ, sắc nhọn hoặc dễ vỡ vì có thể gây hóc hoặc làm tổn thương miệng.

4. Trẻ quấy khóc, dễ cáu

Cảm giác khó chịu ở nướu có thể khiến trẻ quấy khóc hoặc dễ cáu hơn. Một số trẻ muốn được bế nhiều hơn hoặc phản ứng mạnh hơn khi ăn, bú.

Mức độ khó chịu không giống nhau ở từng trẻ. Nếu trẻ vẫn tỉnh táo, bú hoặc ăn tương đối bình thường và không có biểu hiện bệnh lý khác, cha mẹ có thể theo dõi tại nhà.

5. Trẻ khó ngủ

Đau hoặc khó chịu ở nướu có thể khiến trẻ khó đi vào giấc ngủ hoặc thức giấc nhiều hơn.

Đây cũng là lý do cha mẹ có thể nhận thấy trẻ quấy khóc nhiều hơn vào ban đêm trong giai đoạn mọc răng.

6. Trẻ có thể hơi tăng nhiệt độ

Một số trẻ có thể có nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ khi mọc răng. Tuy nhiên, sốt cao không phải dấu hiệu điển hình của mọc răng.

Nếu trẻ có nhiệt độ từ 38°C trở lên hoặc kèm theo các biểu hiện như li bì, bỏ bú, nôn, tiêu chảy, khó thở hoặc phát ban, cha mẹ không nên cho rằng nguyên nhân chỉ là mọc răng.

Trẻ mọc răng có sốt không?

Đây là một trong những câu hỏi cha mẹ thường quan tâm khi tìm hiểu dấu hiệu mọc răng ở trẻ.

Mọc răng có thể khiến trẻ hơi tăng nhiệt độ nhưng không nên dùng mọc răng để giải thích tình trạng sốt cao. Trẻ có thể sốt nhẹ khi trẻ mọc răng nhưng thường dưới 38°C. 

Vì vậy, nếu trẻ sốt cao, cha mẹ cần xem xét những nguyên nhân khác như nhiễm virus, nhiễm khuẩn hoặc các bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ.

Đặc biệt, không nên tự ý bỏ qua tình trạng sốt chỉ vì trẻ đang trong thời kỳ mọc răng. Nếu trẻ sốt kéo dài, sốt cao hoặc xuất hiện những dấu hiệu bất thường khác, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.

Trẻ có thể sốt nhẹ khi mọc răng

Trẻ mọc răng có bị tiêu chảy không?

Tiêu chảy không phải là dấu hiệu điển hình được chứng minh là do mọc răng.

Khi trẻ mọc răng, trẻ thường đưa tay và nhiều đồ vật vào miệng để cắn. Điều này có thể làm tăng nguy cơ đưa vi khuẩn hoặc virus vào cơ thể nếu đồ vật hoặc tay không sạch. Vì vậy, nếu trẻ bị tiêu chảy trong thời gian mọc răng, cha mẹ không nên mặc định rằng tiêu chảy là do răng mọc.

NHS cũng lưu ý rằng không có bằng chứng cho thấy mọc răng gây tiêu chảy. 

Nếu trẻ tiêu chảy nhiều lần, nôn, sốt, bỏ bú, uống kém hoặc có dấu hiệu mất nước, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.

Cách giúp trẻ giảm khó chịu khi mọc răng

Mọc răng là quá trình sinh lý bình thường nên không cần điều trị. Tuy nhiên, cha mẹ có thể áp dụng một số biện pháp để giúp trẻ dễ chịu hơn.

Cho trẻ sử dụng đồ gặm nướu phù hợp

Đồ gặm nướu được thiết kế dành cho trẻ trong giai đoạn mọc răng có thể giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu cắn nhai.

Cha mẹ nên chọn sản phẩm có kích thước phù hợp, không có bộ phận nhỏ dễ tháo rời và vệ sinh theo hướng dẫn. Không để trẻ sử dụng những vật có nguy cơ gây hóc hoặc làm tổn thương nướu.

Massage nướu nhẹ nhàng

Cha mẹ có thể rửa sạch tay rồi dùng ngón tay sạch massage nhẹ vùng nướu của trẻ.

Không cần dùng lực mạnh. Nếu trẻ phản ứng khó chịu, nên dừng lại.

Cho trẻ ăn uống phù hợp với độ tuổi

Nếu trẻ đã bước vào giai đoạn ăn bổ sung, cha mẹ có thể tiếp tục cho trẻ ăn những thực phẩm phù hợp với độ tuổi và khả năng ăn uống.

Thức ăn nên được chế biến với kết cấu phù hợp để trẻ dễ ăn và giảm nguy cơ hóc. Không nên tự ý cho trẻ ăn những thực phẩm cứng chỉ với mục đích giúp giảm đau khi mọc răng.

Sử dụng thuốc giảm đau khi cần thiết

Nếu trẻ đau hoặc khó chịu nhiều, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ về loại thuốc giảm đau phù hợp với độ tuổi và cân nặng của trẻ.

Không tự ý tăng liều, phối hợp nhiều loại thuốc hoặc sử dụng thuốc của người lớn cho trẻ.

Không dùng aspirin cho trẻ nhỏ. Việc sử dụng thuốc giảm đau cho trẻ cần tuân thủ hướng dẫn chuyên môn và thông tin trên nhãn thuốc. NHS cũng khuyến cáo cha mẹ nên tham khảo ý kiến chuyên gia nếu không chắc chắn về loại thuốc hoặc liều dùng phù hợp cho trẻ. 

Chăm sóc trẻ trong thời kỳ mọc răng chưa bao giờ là dễ dàng

Cách chăm sóc răng miệng cho trẻ khi mọc răng

Chăm sóc răng miệng nên được bắt đầu ngay từ những năm đầu đời, thay vì chờ đến khi trẻ có đủ răng.

Trước khi răng mọc

Cha mẹ có thể dùng khăn mềm, sạch để lau nhẹ nướu cho trẻ. Việc này giúp giữ vệ sinh khoang miệng và tạo thói quen chăm sóc răng miệng cho trẻ.

Không cần sử dụng kem đánh răng khi trẻ chưa mọc răng.

Khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện

Khi răng sữa bắt đầu mọc, cha mẹ nên bắt đầu vệ sinh răng cho trẻ bằng bàn chải mềm dành cho trẻ nhỏ.

Có thể sử dụng kem đánh răng có fluoride với lượng phù hợp theo độ tuổi và hướng dẫn của bác sĩ hoặc nha sĩ. CDC khuyến nghị cha mẹ trao đổi với nha sĩ hoặc bác sĩ về việc sử dụng kem đánh răng có fluoride cho trẻ dưới 2 tuổi. 

Cha mẹ nên trực tiếp chải răng hoặc giám sát trẻ khi đánh răng để đảm bảo răng được làm sạch đúng cách.

Có cần bổ sung canxi khi trẻ mọc răng không?

Mọc răng không đồng nghĩa với việc trẻ cần tự bổ sung canxi.

Nếu trẻ có chế độ ăn phù hợp và phát triển bình thường, cha mẹ không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung canxi chỉ vì trẻ đang mọc răng.

Thay vào đó, nên duy trì chế độ ăn đa dạng, phù hợp với độ tuổi. Nếu trẻ có biểu hiện chậm phát triển, vấn đề dinh dưỡng hoặc được bác sĩ xác định có nguy cơ thiếu chất, việc bổ sung cần được thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn.

Khi nào cần đưa trẻ mọc răng đi khám?

Không phải mọi biểu hiện xuất hiện cùng thời điểm mọc răng đều do mọc răng. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu có một trong những biểu hiện sau:

• Trẻ sốt cao hoặc sốt kéo dài.
• Trẻ tiêu chảy nhiều lần hoặc nôn nhiều.
• Trẻ bỏ bú, bỏ ăn hoặc uống rất ít.
• Trẻ li bì, khó đánh thức hoặc có biểu hiện bất thường.
• Trẻ có dấu hiệu mất nước.
• Trẻ khó thở hoặc xuất hiện phát ban bất thường.
• Nướu sưng đau nhiều, chảy máu bất thường hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
• Cha mẹ không chắc chắn về nguyên nhân khiến trẻ khó chịu.

Việc mọc răng có thể xảy ra cùng thời điểm trẻ mắc một bệnh khác. Vì vậy, cha mẹ không nên quy tất cả triệu chứng của trẻ cho quá trình mọc răng.

Khi nào trẻ nên đi khám nha khoa?

Cha mẹ không cần đợi đến khi trẻ mọc đủ răng mới đưa trẻ đi khám nha khoa.

Theo khuyến nghị của Hiệp hội Nha khoa Nhi khoa Hoa Kỳ, trẻ nên được thiết lập chăm sóc nha khoa sớm, trong khoảng thời gian không quá 6 tháng sau khi chiếc răng đầu tiên mọc và không muộn hơn 12 tháng tuổi. 

Khám răng sớm giúp cha mẹ được hướng dẫn cách vệ sinh răng miệng, sử dụng fluoride và phòng ngừa sâu răng cho trẻ.

Câu hỏi thường gặp về dấu hiệu mọc răng ở trẻ

Trẻ mấy tháng bắt đầu mọc răng?

Phần lớn trẻ bắt đầu mọc răng khoảng 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, thời điểm này có thể khác nhau giữa từng trẻ. Một số trẻ mọc răng sớm hoặc muộn hơn nhưng vẫn có thể phát triển bình thường.

Dấu hiệu mọc răng ở trẻ dễ nhận biết nhất là gì?

Những biểu hiện thường gặp gồm chảy nhiều nước dãi, nướu đỏ hoặc nhạy cảm, thích cắn nhai đồ vật, quấy khóc và khó ngủ.

Trẻ mọc răng có sốt cao không?

Mọc răng có thể đi kèm tình trạng tăng nhiệt độ nhẹ nhưng sốt cao không nên được xem là dấu hiệu bình thường của mọc răng. Nếu trẻ sốt cao, cha mẹ cần tìm nguyên nhân khác và theo dõi các triệu chứng đi kèm.

Trẻ mọc răng có bị tiêu chảy không?

Không có bằng chứng cho thấy mọc răng trực tiếp gây tiêu chảy. Nếu trẻ tiêu chảy trong giai đoạn mọc răng, cha mẹ nên theo dõi và tìm nguyên nhân phù hợp thay vì mặc định đó là biểu hiện mọc răng.

Trẻ mọc răng quấy khóc phải làm sao?

Cha mẹ có thể giúp trẻ giảm khó chịu bằng cách massage nướu nhẹ nhàng, cho trẻ sử dụng đồ gặm nướu phù hợp và duy trì lịch ăn, ngủ phù hợp. Nếu trẻ đau nhiều hoặc có biểu hiện bất thường, nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Dấu hiệu mọc răng ở trẻ thường gồm chảy nhiều nước dãi, nướu đỏ hoặc nhạy cảm, thích cắn nhai, quấy khóc và khó ngủ. Phần lớn trẻ bắt đầu mọc răng khoảng 6 tháng tuổi nhưng thời điểm cụ thể có thể khác nhau. Cha mẹ cần phân biệt những biểu hiện này với các dấu hiệu bệnh lý. Đặc biệt, sốt cao, tiêu chảy nhiều, nôn, bỏ bú hoặc li bì không nên mặc định là do mọc răng. Chăm sóc nướu và răng đúng cách ngay từ khi răng đầu tiên xuất hiện cũng giúp hình thành thói quen vệ sinh răng miệng và giảm nguy cơ sâu răng sau này.

Linh Linh (tổng hợp)