Câu chuyện về một người phụ nữ vừa sinh con chưa đầy tháng đã phải đối diện với cảnh cả nhà chồng xúm lại mắng mỏ, chì chiết, thậm chí đổ lỗi cho cô vì những điều rất nhỏ nhặt, khiến dư luận không khỏi phẫn nộ. Điều khiến nhiều người lạnh người không chỉ là mức độ cay nghiệt của những lời nói, mà còn là hoàn cảnh người phụ nữ ấy đang ở giai đoạn yếu đuối nhất của cuộc đời: sau sinh. Không phải ngẫu nhiên mà câu chuyện này nhanh chóng chạm đến cảm xúc của rất nhiều chị em, bởi đâu đó trong đó là hình ảnh quen thuộc của không ít phụ nữ Việt là im lặng chịu đựng trong chính ngôi nhà được gọi là “gia đình”.

Sau sinh, cơ thể người phụ nữ trải qua một cuộc “đại phẫu” cả về thể chất lẫn tinh thần. Những cơn đau kéo dài, vết thương chưa lành, nội tiết tố thay đổi khiến cảm xúc dễ chênh vênh. Đây là giai đoạn họ cần nhất sự quan tâm, nâng đỡ và cảm giác an toàn. Thế nhưng, trong không ít gia đình, sự yếu đuối ấy lại bị xem như điều hiển nhiên, thậm chí trở thành cái cớ để bị xét nét, soi mói. Từ chuyện ăn uống, ở cữ, chăm con cho đến cách nói năng, cư xử, mọi thứ đều có thể trở thành lý do để bị chê trách.

Bạo hành tinh thần thường không ồn ào. Nó không để lại vết bầm trên da, không có tiếng kêu cứu vang ra ngoài. Nó tồn tại dưới dạng những câu nói tưởng chừng vô thưởng vô phạt: “Sao sinh con mà yếu thế”, “Ngày xưa tao đẻ có cần thế này thế kia đâu”, “Làm dâu mà lười thế à”, “Có mỗi việc trông con cũng không xong”. Khi những lời ấy được lặp đi lặp lại, đặc biệt là từ nhiều người cùng lúc, chúng trở thành những nhát dao vô hình, cứa sâu vào tâm lý người mẹ mới sinh.

Điều đáng buồn là loại bạo hành này rất khó được thừa nhận. Trong nhiều gia đình, nó được ngụy trang dưới danh nghĩa “dạy bảo”, “lo cho con cháu”, “nói cho biết điều”. Khi người phụ nữ lên tiếng phản kháng, họ dễ bị gán cho cái mác “nhạy cảm quá”, “phụ nữ sau sinh hay nghĩ nhiều”, “chuyện trong nhà mà cũng kể”. Không bằng chứng, không nhân chứng, mọi lời kể của họ nhanh chóng bị phủ nhận, thậm chí quay ngược lại trở thành bằng chứng buộc tội họ là người gây rối.

Chính trong những khoảng tối ấy, camera - một vật dụng công nghệ tưởng chừng chỉ để chống trộm lại bất ngờ mang một vai trò khác: trở thành “nhân chứng” cho sự thật. Không phải ngẫu nhiên mà ngày càng nhiều phụ nữ sau khi kết hôn, đặc biệt là khi sống chung với gia đình chồng, lựa chọn lắp camera trong nhà. Đó không hẳn là sự đa nghi, càng không phải mong muốn kiểm soát ai, mà xuất phát từ nhu cầu rất bản năng tự bảo vệ mình.

Camera trước hết là để ghi nhận những gì thực sự xảy ra. Trong những cuộc bạo hành tinh thần, điều khiến nạn nhân tuyệt vọng nhất chính là việc không ai tin họ. Mọi thứ diễn ra sau cánh cửa đóng kín, không có người ngoài chứng kiến. Camera giúp phá vỡ sự im lặng đó. Hình ảnh và âm thanh được ghi lại một cách khách quan, không thêm bớt cảm xúc. Khi sự thật được lưu trữ, người phụ nữ không còn phải gồng mình chứng minh rằng mình không “tưởng tượng”, không “làm quá vấn đề”. Sự thật tự nó lên tiếng.

Không chỉ là bằng chứng, sự hiện diện của camera còn tạo ra một ranh giới vô hình cho hành vi con người. Khi biết rằng lời nói, cử chỉ của mình có thể được ghi nhận, nhiều người sẽ tự điều chỉnh. Những câu nói cay nghiệt, những màn dồn ép tập thể thường được kìm lại. Trong không ít trường hợp, camera chưa từng phải dùng đến như một bằng chứng chính thức, nhưng đã hoàn thành vai trò quan trọng hơn: ngăn chặn bạo hành xảy ra ngay từ đầu.

Với người mẹ mới sinh, camera còn mang lại một cảm giác rất quan trọng: cảm giác không đơn độc. Khi ở trong một môi trường khiến họ luôn phải dè chừng, lo sợ bị mắng mỏ, việc biết rằng mọi thứ đang được ghi lại giúp họ bớt hoảng loạn, bớt tự nghi ngờ bản thân. Điều này đặc biệt ý nghĩa với những phụ nữ đang đứng trước nguy cơ trầm cảm sau sinh - một vấn đề tâm lý nghiêm trọng nhưng vẫn thường bị xem nhẹ trong xã hội.

Tất nhiên, lắp camera không phải là giải pháp hoàn hảo cho mọi cuộc hôn nhân hay mọi gia đình độc hại. Nó không thể thay thế sự thấu hiểu, càng không thể biến một môi trường đầy áp lực thành nơi an toàn chỉ sau một đêm. Nhưng trong thực tế, khi người phụ nữ chưa đủ tiếng nói, chưa đủ sự ủng hộ, camera có thể là lớp phòng vệ cuối cùng giúp họ giữ lại sự thật và lòng tự trọng của mình.

Điều quan trọng là cách tiếp cận vấn đề. Camera không nên được đặt như một công cụ bí mật để “bắt lỗi”, mà cần sự minh bạch. Nên đặt ở những không gian sinh hoạt chung, có sự trao đổi rõ ràng với chồng. Người chồng, nếu thực sự yêu thương và bảo vệ vợ, cần hiểu rằng đây không phải hành động chống lại gia đình mình, mà là cách để bảo vệ người phụ nữ vừa sinh con, người đã trải qua rất nhiều đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần.

Câu chuyện người mẹ mới sinh bị bạo hành tinh thần là lời cảnh tỉnh cho cả xã hội. Nó cho thấy rằng không phải mọi tổn thương đều có thể nhìn thấy bằng mắt thường, và không phải mọi bạo hành đều ồn ào, dữ dội. Có những vết thương âm thầm lớn lên từng ngày, gặm nhấm tinh thần người phụ nữ cho đến khi họ kiệt quệ.

Khi camera trở thành “nhân chứng”, nó không chỉ ghi lại những hình ảnh, âm thanh lạnh lùng. Nó ghi lại một thực tế mà lâu nay nhiều người cố tình làm ngơ: rằng phụ nữ sau sinh cần được bảo vệ, chứ không phải bị thử thách; cần được yêu thương, chứ không phải chịu đựng. Và nếu một chiếc camera nhỏ có thể giúp sự thật được nhìn thấy, giúp một người mẹ cảm thấy an toàn hơn trong chính ngôi nhà của mình, thì đó không phải là điều đáng bị phán xét.

Lấy chồng không có nghĩa là chấp nhận đánh đổi sự tôn trọng. Làm mẹ không đồng nghĩa với việc phải cam chịu mọi tổn thương. Trong một xã hội mà “chuyện nhà” vẫn thường bị khuyên là nên im lặng, đôi khi, việc chuẩn bị cho mình một “nhân chứng” lại chính là cách để phụ nữ tự cứu lấy mình trước khi quá muộn.

Hạnh Nguyên (Tổng hợp)